X
تبلیغات
خرید شارژ ایرانسل، خرید شارژ همراه اول و خرید شارژ تالیا
زیارت عاشورا علوم تربیتی

علوم تربیتی
مطالب مربوط به رشته های علوم تربیتی، روانشناسی،امور تربیتی  
[ سه شنبه بیست و یکم آبان 1392 ] [ 13:32 ] [ بهروز علمی مریان ]
 






[ چهارشنبه پانزدهم آبان 1392 ] [ 17:34 ] [ بهروز علمی مریان ]
 

[ دوشنبه سیزدهم آبان 1392 ] [ 10:13 ] [ بهروز علمی مریان ]
[ جمعه بیستم بهمن 1391 ] [ 20:20 ] [ بهروز علمی مریان ]

مهارت های حرفه ای مدیر آموزگاران

 

دراین مقاله سه موضوع ازمهارت های مدیران مدارس کوچک مورد بررسی قرار داده شده که به شرح ذیل می با شد

 

موضوع :

1-    شيوه هاي مدیریت كلاس هاي چند پايه

2-    طراحي آموزش و مديريت زمان

3-    تقويت بنيه علمي مدیرآموزگاران

 

الف :(شيوه هاي مدیریت كلاس هاي چند پايه)

مقدمه:

كلاس هاي درس محيط هاي اجتماعي قراردادي هستند كه عناصر تشكيل دهنده آن به طور كامل ويژه  و بي همتا هستند يعني دانش آموزان ، معلمان و شرايط يادگيري در يك لحظه از زمان هرگز شبيه به هم نخواهد بود توقع همه اين است كه معلم به مثابه عنصر هوشمند (مدير) كلاس درس و برنامه ريز اين سيستم ،برنامه درسي كلاس خود را با توجه به شرايطي انتخاب كند در كلاس حاكم است و با خدمت گرفتن مجموعه اي مناسب از ابزارها ،وسايل و محتوا،كنش واكنشهاي ياددهي و يادگيري را سازمان بخشد بديهي است كه هرگز دو كلاس در يك زمان واحد كاملاً شبيه هم نخواهند بود زيرا عوامل انساني و شرايط يادگيري يكسان نيستند.

شيوه و قدرت مدیریت كلاس هاي چند پايه توسط مدیر آموزگاران در قالب توانايي ،دانايي ،و خلاقيت ظاهر مي گردد و با مهارت هاي  عجين مي شود كه از شكل ساده تر آن يعني مهارت فني (يادگير اصول و روشهاي فني كلاس داري) آغاز وپس(از گذر از مهارت هاي انساني(يافته هاي علمي  و تئوريهايي را كه يادگرفته عملاً درس انسانها يعني دانش آموزان و معلمان بكار ببرد)به مهارت ادراكي كه حاكي از بينش فلسه معلم نسبت به زندگي و تعليم و تربيت است مي رسد با توجه به اين مطالب معلمان بر سكويي از باورهاي بديهي خود كه رفتارهاي آموزشي آنها را شكل مي دهد ،ايستاده اند.پس با توجه به تفاوت هاي زمان و مكان و تفاوت هاي فردي معلمان چند پايه به تعداد اين عزيران شيوه اداره كلاس وجود دارد ولي آنچه مهم است كه هر كدام از اين عزيزان از چهار چوبي مشخص براي بهبود وضعيت موجود كلاس درس خود استفاده مي كنند كه در اين مقاله بيشتر اين چهارچوب ها براي راحتي كار در كلاس اين عزيزان مدنظر خواهد بود.

 

 

 

اهميت كلاس هاي چند و پايه و ضرورت آن:

 

در منطقه آموزشي ما يعني منطقه زيويه بيش از %96 كلاسها به صورت چند پايه اداره مي شوند.يعني از 189 كلاس درس مدارس ابتدايي 169 كلاس به صورت چند پايه داير است و %68 درصد مدارس اين منطقه به صورت پنج پايه (يك آموزگار) اداره مي شوند.

با بيان آمار فوق توجه به كلاس هاي چند پايه در اين منطقه و در سطح استان ما بيشتر خودنمايي مي كند ولي همچنانكه مستحضر هستيد در خصوص شيوه ي اداره ومدیریت اين كلاس ها اقداماتي ناچيز صورت گرفته كه از جمله مي توان (برگزاري همايش كلاس ها چند پايه در شهر بانه در سال 1385 و برگذاري همايش مديرآموزگاران مدارس كوچك در اردیبهشت ماه87 در شهر سنندج)از آنجايي كه كلاس هاي چند پايه جزئي از پيكره بزرگ آموزش و پرورش  كشورمان مي باشد  تحقيقات در رابطه با مسائل و مشكلات مدیریت اين كلاسها جاي توجه و عنايت خاص است  پس لازم است برنامه ريزان آموزشي نسبت به تجزيه و تحليل مشكلات و جايگاه مدیران و نارسائيهاي كلاسهاي چند پايه اقدام اصولي و عملي به انجام رسانند.

با توجه به بررسي هاي به عمل آمد و با توجه به شرايط و امكانات موجود وجود كلاسهاي چند پايه در ايران ضروري  و حتمي است يعني اين كلاس ها طبق قانون اساسي در دورترين نقاط نيز بايد داير شود پس با توجه به اجبار موجود توجه و رسيدگي به وضعيت اداره اين كلاس ها نيز اجباري به نظر مي رسد كه اميد است دراين خصوص بيشتر كار شود به هر حال بيان اهميت موضوع اين كلاس ها اين را نشان مي دهد كه بايد به  نحوه مدیریت اين كلاس‌ها نيز توجه شود درذيل به تعدادي از مشكلات مدیر آموزگاران به صورت عموم  اشاره خواهد شد .

مشكلات كلاس هاي چند پايه :

مشكلات اين كلاس ها به دو صورت بوجود مي آيد.

1-  مشكلات ناشي از برنامه ريزي نظام آموزشي تقريباً مي توان گفت اين مشكلات كلي است و همه كلاس هاي درس را در برمي گيرد و حل اين مشكلات مثل (حجم كتابهاي درس ،متمركز بودن برنامه درسي .........) در سطح كلان آن بايد پي گيري كرد.

2-  مشكلات واحد آموزشي(كه منحصر به چند واحد آموزشي يا همه واحدهاي آموزشي منطقه اي یاکل مدارس کوچک  باشد). كه شامل ...

الف: كمبود وقت و زمان در ادراه اين كلاس ها 120 ساعت تدريس براي كلاس پنج پايه در هر دقيقه

ب: كمبود وسايل آموزشي مدرسه با توجه به كمبود سرانه اين مدارس

ج: كم تجربگي بيشتر مدیران اين مدارس در اداره كلاس ها

د: استفاده از سرباز معلمان براي اداره اين كلاس ها

ه: اختلاف سني 10 سال در بين دانش آموزان پايه اول 6 سال با پايه پنجم 16 سال در يك كلاس

و: مدارس كهنه كپري براي اين كلاسها (نداشتن نور كافي ،فضاي نامناسب از هر نظر)

ز: تفاوت هاي فردي دانش آموزان در اين كلاس ها (دانش آموزان در سطح بسيار عالي با يك دانش آموز ديرآموز).به اجباري از يك برنامه درسي براي آنها استفاده كرد.

ح:و بسياري از مشكلات ديگر مثل مساوي بودن حق اين معلمان با حقوق معلم تك پايه،عدم انگيزه دانش آموزان ،بي تفاوتي اوليا نسبت به وضعيت تحصيلي فرزندانشان و آگاه نبودن معلمان از روشهاي اداره ي اين كلاس ها و غيره ...

 

شيوه ها ي اداره ي كلاس چند پايه

 

با توجه به مقدمه اي كه در ابتدايي مقاله در مورد آن صحبت كرديم شيوه اداره كلاس هاي چند پايه خيلي متنوع و حتي غيرقابل تصور است هر معلم يك شيوه براي اداره كلاس كه مي توان شباهتي بين اين كلاس ها نديد اما  گفتيم هر معلم برنامه اي لازم دارد كه بر اساس آن كلاس خود را اداره كند ارائه اين برنامه و چهارچوب جهت تسلط بيشتر بر كلاس و بالا بردن كارايي معلم نيز از اهميت زيادي برخوردار است كه از هر نظر شباهت اداره كلاس هاي چند پايه را به هم نزديك مي كند كه در ذيل به نمونه هاي آن اشاره مي كنيم:

 

1 : شيوه كلاس محوري:

در حال حاضر بيشتر معلمان بر اساس مشاهدات و بازديدهايي كه در سطح منطقه و كلاس ها همکاران به عمل آورده ایم از شيوه اداره اين كلاس ها به صورت محور قرار دادن 2 يا 3 كلاس در يك ساعت استفاده مي‌كنند و معلم مستقيماً  و رودرو با اين 2 يا 3 كلاس مشغول كار مي شود و براي هر كلاس 15 دقيقه وقت صرف مي كند و 2 كلاس غير محور نيز مشغول دروسي چون انشا نويسي – نقاشي – خط ، تمرين رياضي و .... كه نياز كمتري به نظارت مستقيم آموزگار دارد.

گفتيم شيوه اداره كلاس به صورت محوري در منطقه ما خيلي زياد استفاده مي شود هر چند لاجرم استفاده از اين روش در كلاس هاي چند پايه (بخصوص پنج پايه) ضروري به نظر مي رسد ولي معايب زيادي نيز دارد كه استفاده از اين شيوه اداره كلاس براي مدیران چند پايه را زياد توصيه نمي كنيم به دلايل ذيل:

1-  سروصداي دانش آموزان پايه غير محور به عنوان يك عامل مزاحم به هنگام تدريس پايه هاي محور در نحوه اداره كلاس اين عزيزان اختلال ايجاد مي كند.

2-    فعاليت هاي اضافي پايه هاي غيرمحور به عنوان يك عامل مزاحم به هنگام تدريس پايه محور مي شود.

3-    در كل كلاس از نظم خاصي برخوردار نخواهد بود.

4-    معلم روي فعاليت دانش آموزان غير محور نظارتي مستقيم ندارد و همين باعث كم كاري گروه غيرمحور مي شود.

5-  كم شدن نظارت معلم روي بعضي از دروس باعث مي شود كه دانش آموزان فكر كند دروسي مانند انشا و هنر از اهميتي چندان برخوردار نيستند و غيره.

با توجه به معايب فوق كه به آنها اشاره كرديم و باز هم اين شيوه اداره كلاس خيلي معمول و رواج و زيادي دارد آن هم به علت هاي زيادي كه به تعدادي از  آنها در ذيل اشاره مي كنيم.

1-    از نظر تقسيم زمان آموزگار مجبور است از اين روش استفاده كند(زمان لازم را براي تدريس در اختيار داريم).

2-    با توجه به استفاده از زمان از نظر جدول بودجه بندي دروس زياد مشكل نخواهيم داشت.

3-  گاهاً دانش آموزان مي توانند با استفاده از اين روش دروس سال قبل را مرور كنند يا دروس سال آينده را بياموزند (مثلاً معلم رياضي پايه پنجم در كنار پايه چهارم تدريس مي كند وقتي مساحت ذوذنقه را تدريس مي كند خودبه خود دانش اموز پايه چهارم آمادگي براي يادگيري بهتر اين مطلب درس را در سال آينده خواهد داشت و يا حتي آن را بياموزد كما اينكه معلمان چند پايه خيلي وقت ها اين مساله را بيان كرده اند در هنگام كار جدول ضرب پايه سوم گاهاً دانش آموزان پايه دوم بهتر پاسخگو هستند.)

4-    آسانترين و راحترين شيوه اداره كلاس براي اتمام دروس است.

 

2: شيوه اداره كلاس به صورت (تدريس ماده درسي واحد به صورت همزمان به تمام پايه ها)[1]

 

در اين شيوه معلم بايد ابتدا مقدماتي را فراهم كند و مثلاً يك درس رياضي را كه ارتباط طولي با دروس پايه هاي ديگر را دارد انتخاب و همزمان مفاهيم را به صورت عمودي اهداف آن را استخراج مي كند وو همزمان در يك جلسه به دانش آموزان پايه هاي مختلف بدون جداسازي و قرار دادن يك گروه در محوريت و گروه ديگر در غير محور به دانش آموزان ارائه دهد.

مثلاً درس دايره : دانش اموز پايه اول با شكل گردي آشنا شود و بتواند گردي بكشد – پايه دوم با اسم دايره آشنا شود و بتوانند با وسايل مانند سكه دايره رسم كند – پايه سوم شعاع و قطر دايره را رسم كند – با پرگار دايره را رسم كند- چهارم به وسيله پرگار دايره رسم كند و قطر و شعاع دايره اي رسم كند و در مورد تعداد انها بحث كند بتواند با طناب و خط كش محيط دايره را محاسبه كند – و در پايه پنجم دانش اموز بتوانند با استفاده از عدد پي محيط و مساحت دايره را محاسبه كند اگر خوب توجه كرده باشيد ارتباط طولي بعضي از دروس اين توانايي را به معلم چند پايه مي دهد كه در يك جلسه همزمان تمام پايه هاي كلاس را در محور كار قرار بدهد و بيشتر از انچه كه دانش آموزان لازم دارد بياموزد مشكل اصلي اين روش از چند نظر قابل بررسي است اول اينكه از اين روش كه روش گروهي و بسيار فعال است پايه اول و دوم و سوم تاريخ و مدني و جغرافيا ندارند و اين دو درس در پايه چهارم و پنجم زياد مرتبط نيستند مهمتر از همه در تنظيم برنامه كلاسي مشكلاتي به وجود مي آورد  ساعت هاي دروس همخواني ندارند.

از اين روش وقتي به خوبي استفاده مي كنيم كه ابتدا از اول سال تحصيلي جدولي از مفاهيم كليه دروس تهيه مي كنيم كه ارتباط عمودي در بين پنج پايه ديده شود دوم اينكه اين مفاهيم اهداف مشتركي نيز داشته باشند سوم اينكه برنامه اي از فعاليت هاي هر يك از گروههاي دانش اموزي تدوين شود.

مثلاً درس علوم بخش جانوران را در نظر بگيريد.

در پايه اول – آشنايي با حركت جانوران – محل زندگي متفاوت – فايده بعضي از آنها

در پايه دوم – آشنايي با پوشش بدن محل زندگي ،انواع جانوران فايده آنها و مقايسه آنها

در پايه سوم –نيازهاي جانوران – رابطه محل زندگي با آب و هوا و غذا و طبقه بندي مهره داران.

در پايه چهارم – طبقه بندي جانوران بي مهره – محل زندگي – انواع انگلها

در پايه پنجم آشنايي با جانداران زنده – آغازيان – خصوصيات بعضي از جانداران كه شبيه جانوران هستند با ياداشت اين مفاهيم براي هر هر پايه يك فعاليت گروهي در نظر مي گيريم تعدادي از برچسپ حيوانات مختلف مي آوريم مثلاً در پايه اول جانوراني كه در آب شنا مي كنند و پرواز مي كنند را در جدول هاي تهيه شده بچسپانند در پايه دوم آنهايي را كه در صحرا زندگي مي كنند و آنهايي را كه در جنگل و غير زندگي مي كنند به جدول مربوط به خود مي چسپانند و پايه سوم جدول مهره داران را با استفاده از برچسپ ها كامل كنند و خصوصيات انها را بنويسيم در پايه چهارم در گروهي جدول مربوط به بي‌مهره ها را كامل كنند و عكسهاي مربوط را در جاي خود بچسپانند و در پايه پنجم به بررسي انواع قارچها و باكتريها و ويروس ها بپردازند ، با استفاده از ميكروسكوپ و موارد كاري مشاهدات خود را ياداشت نمايند.

 

3: روش (تدريس مواد درسي مختلف با اهداف مشترك به چند پايه در يك زمان)

 

در روش قبلي ما يك درس را در نظر مي گرفتيم و همزمان آن واحد درسي را به كل پايه ها ارائه داديم اما در اين روش كه برنامه كلاسي را بيشتر مد نظر گرفته ما مي توانيم دروس مختلف را كه هدفهاي مشترك دارند را در يك جلسه تدريس نمايم سپس مراحل اجراي به صورت مختصر به اين قرار است.

الف : انتخاب مفاهيم درسي مختلف در پايه ها كه داراي اهداف مشترك باشند.

ب: استخراج و نوشتن اهداف مشترك

ج: تدوين برنامه فعاليت هاي هر يك از گروههاي كلاسي

مرحله 1 : در اين روش معلم طبق برنامه كلاسي خود مفاهيم  دروس را انتخاب مي كند  ومي داند چه بايد بگويد.

مثلاً اول رياضي ترتيب اعداد

دوم : علوم جانوران در كجا زندگي مي كنند.

سوم: اجتماعي رعايت نظم و قانون مقررات

چهارم : تاريخ و مدني مدرسه خانه دوم ماست (نقش هاي مدرسه)

پنجم : علوم: ماشينها (ماشين ساده و )

مرحله 2 : هدف مشترك براي تدريس مفاهيم در يك زمان واحد را بايد انتخاب كنيم (چون كدام از واحدهاي درسي كه بيان شد هدف كلي آن بيان شد ما نمي توانيم اهداف جزئي هر يك از دروس را استخراج و ارئه دهيم.)هدف مشترك دروس فوق (بيشتر نظم و ترتيب – مرتب بود – رعايت مافوق  ومقررات).

مرحله 3 :تدوين برنامه اي براي فعاليت هاي گروهي كلاسها – (مثلاً ترتيب دادن نمايشي كه رعايت نظم و ترتيب به نفع ماست و براي پايه اول مهره هاي داده شود كه به ترتيب آنها را در خانه صفر تا 9 بچسپانند به صورت گروهي وآن  را به گروههاي ديگر جهت بررسي بدهند پايه دوم جدول محل زندگي جانوران در روي تابلو بكشند و به صورت نمايشي هر يك شكل يك جانور را نشان دهد و در محل خود بنشيند در پايه سوم نظر خود را به صورت گروهي در مورد نمايش كل كلاس ارائه دهند دانش اموزان پايه چهارم جدولي تهيه كنند از كاركنان مدرسه وظايف هر يك به صورت گروهي خلاصه در گروههاي بيان خود بيان كنند علوم پايه پنجم در مورد نظم و مرتب بودن ماشينها فكر كنند و نظم كار ماشين ها را بيان كنند.

آموزش چند پايه در حقيقت تشكيل شده از فنوني است كه به معلمان امكان هدايت يادگيري دانش آموزان با سطوح سني متفاوت و توانايي هاي گوناگون را به صورت همزمان مي دهد و اين در حالي است كه طبق بازديدهاي به عمل آمده اكثر معلمان اين كلاسها از همان روشها آموزشي سنتي موجود در كلاس هاي تك پايه آنهم در سطحي بعضاً ضعيف تر (به دليل ناهمگوني جامعه مخاطب ،فرصت محدود آموزشي ،حجم وسيع كتب درسي ...) بهره مي گيرند.

با توجه به اينكه كيفيت فرايند فعاليت هاي معلم و روشهاي آموزشي او هسته مركزي آموزش چند پايه اي را تشكيل مي دهد مسلماً نقصان تجربه و كمبود اطلاعات معلمان اين كلاس ها مستقيماً به كيفيت آموزشهاي كلاسي آسيب مي رساند.

در زمينه يادگيري دو مساله مهم در تدريس چند پايه وجود دارد.[2]

 

1-  يادگيري فقط جنبه رسمي ندارد بلكه يك جنبه غير رسمي و اتفاقي نيز دارد معلمان بايد اين مساله را تشخيص دهند و در تدريس خود لحاظ نمايند يعني اينكه گاهاً معلم مي تواند در هنگام تدريس و اموزش مسائل محلي و بومي را نيز در كتب درسي و رسمي به آن توجه نشده در نظر بگيرد و يافته هاي دانش آموزان  و اموزش رسمي مي توانند مطالبي را كه مهم تر هستند را بياموزد كه معلمان ما مي توانند به بسط و گسترش آنها نيز بپردازند .

2-    تشخيص پيوستار رقابت و مشاركت در محيط يادگيري دومين مسئله مهم در زمينه يادگيري و تدريس كلاسهاي چند پايه است كه از اهميت زيادي برخوردار است كه اين مهم از طريق روشهاي گروهي  و مشاركتي تدريس ،دست ورزهاي فردي و گروهي ،آموزش از طريق همسالان و ... مي تواند ايجاد شده و حمايتي در جهت بهبود كيفيت آموزش در اين كلاس ها محسوب گردد.به همين منظور تهيه كتابهاي رهنماي معلم با توجه به اهداف مشترك دروس ،توالي مفاهيم و توجه به تكنيك هاي خاص آموزش در كلاس هاي چند پايه در آموزش غير حضوري و كارگاهي در اين مورد ضرورت مي يابد.

 

محاسن كلاس هاي چند پايه :

قبل از اينكه از بحث هاي  بيان شده در اين مقاله نتيجه گيري كلي را بيان كنم لازم دانستم هرگاه معايب برنامه اي بيان شود از محاسن آن نيز بحث شود كلاس هاي چند پايه اي با توجه به مشكلات واضحي كه دارد محاسني هم دارد كه با اندكي مطالعه در تاريخ تعليم و تربيت مي توان دريافت كه سابقه ،كلاس هاي چند پايه به آغاز تعليم و تربيت گروهي منتهي مي شود و با در نظر گرفتن بافت جمعيتي روستاها در آينده نيز وجود خواهد داشت و حتي بيشتر خواهد شد :زيرا علاوه بر آن كه مساله غير اقتصادي بودن كلاس هاي كم تعدادي را حل مي كند به تكميل پايه هاي تحصيلي نيز كمك مي نمايند با توجه به اين تفاصيل مي توان به صورت خلاصه محاسن اين كلاسها را چنين بيان كرد.

1-  ما مي توانيم از خود دانش آموزان پايه هاي بالاتر براي آموزش دانش آموزهاي پايه هاي پايين تر استفاده كنيم (اين كار باعث بالا رفتن عزت نفس دانش اموز شده و فشار كاري معلم را كم مي كند)

2-  در اين كلاس ها مي توان جبران بعضي از عقب ماندگي هاي دانش آموزان پايه هاي بالاتر را با قرار دادن آنها در جريان آموزشي پايه هاي پايين تركرد براي مثال در پايه دوم دانش آموزي نمي تواند صداها را كاملاً  تشخيص دهد ما مي توانيم در هنگام تدريس صداي جديد به پايه اول اين دانش آموز را نيز در جريان آن آموزش به صورت غيرمستقيم قرار دهيم.

3-   در وقت و هزينه مي توان صرفه جويي كرد به اين ترتيب كه معلم مي تواند از برخي وسايل آماده شده براي همه پايه ها استفاده نمايد.

4-   تعامل بين دانش آموزان پايه هاي بالاتر و پايين تر باعث ايجاد انگيزه در يادگيري  مي شود و همچنين مي توانند از همديگر بياموزند (يعني يك دانش آموز هم مي تواند از دوستانش ياد بگيرد  و هم ياد بدهد .)

5-   دانش آموزان پايه هاي بالاتر در جريان تكرار دروس سالهاي قبل خود قرار مي گيرد  و مروري بر آموخته هاي پيشين خود خواهند كه در تثبيت يادگيري موثر است.

6-  دانش آموزان پايه هاي پايين تر تا حدودي با درسهاي سالهاي بالاتر آشنا مي شوند و اين خود پيش زمينه اي براي يادگيري وسيع تر آنها خواهد بود.

قسمت دوم مقاله :طراحي آموزشي و مديريت زمان

 

طراحي آموزشي فرايندي پوياست و عناصر تشكيل دهنده آن دائماً با يكديگر در تعاملند.تعين و تنظيم هدفهاي كلي ؛تحليل آموزشي ؛تعين محتوا ؛روش و وسيله ؛تحليل و تعيين نظام ارزشيابي چهار مرحله اساسي در اين فرايند هستند.اگرچه صاحبنظران و متخصصان طراحي آموزشي با بنياني بودن اين چهار مرحله موافقند،كساني نيز با تقدم و تاخر آنها به ترتيبي كه در اين بخش مطرح شده چندان موافق نيستند[3].بعضي معتقدند كه گزينش هدفهاي كلي و تعيين محتوا با هم صورت بگيرد و برخي ديگر معتقدند كه نظام ارزشيابي بايد بلافاصله پس از تدوين هدفهاي رفتاري تعين شود،اما نكته قابل ذكر اين است كه هر يك از اين مرحله ها در مرحله پيشين و پسين خود و در نتيجه در كل فرايند تاثير مي گذارد.هدفهاي مناسب ،كيفيت عناصر ديگر را مثل انتخاب محتوا ،روشها،رسانه ها و نظام ارزشيابي متاثر مي كند ،چنانكه روشهاي آموزش نيز بر ميزان تحقق هدف ها اثر مي گذارد ،براي حصول اطمينان از مطلوب بودن طرح بايد با تاثير دو يا چند جانبه عوامل را در طرح مورد توجه قرار داد و هنگام روبه رو شدن با اشكال ،به تحليل تك تك آن عوامل پرداخت و آنها را اصلاح كرد و آنچه بايد در كليه مراحل مورد توجه قرار گيرد زمان هر يك از مراحل و مديريت زمان در هر مرحله و در كل طراحي آموزشي بايد مورد توجه قرار گیرد مانند جداول پیوستی

 

تقويت بنيه علمي معلمان

مقدمه :

جهت گيري سياست هاي آموزش و پرورش در دو دهه اخير تاكيد بيش از پيش به توسعه اهداف كيفي و شناسايي عوامل موثر در نظام تعليم و تربيت بوده است كنترل كيفيت فعاليت هاي آموزشي از طريق شناسايي و بكارگيري معيارها و استانداردهاي آموزشي،تحقيق و جمع آوري اطلاعات از عملكرد موجود نظام آموزش ارزشيابي و تفاوت نسبت به فرايند آموزش بر اساس ملاك هاي از پيش تعين شده صورت مي گيرد دستيابي به نتايج پايدار كيفي در آموزش نيروي انساني بستگي دارد  ميزان مشاركت معلمان ،اوليا دانش آموزان كارشناسان تعليم و تربيت در ارائه يافته هاي پژوهشي ،بازخورد برنامه ها ،معرفي شاخص ها و استانداردهاي كيفي در تضمين كيفيت فعاليت هاي آموزش نقش موثري بر عهده دارند.

« افزايش دستيابي به اطلاعات از طريق فناوري هاي جديد همراه با نياز به آماده سازي دانش آموزان براي رقابت در عرصه اقتصادي  جهاني اطلاعات مدار ما را متعهد مي كند كه همزمان با حركت به سوي قرن آينده ،به طور اساسي در برنامه هاي مدارس تجديد نظر كنيم»[4]

نقش معلم در اجراي موفقيت آميز هر برنامه درسي ،انكار ناپذير  است در برنامه درسي خوب به شرطي موفق مي شود كه معلمان آموزش  ديده و پرتوان مسئول اجراي ان باشند و اين مستلزم آن است كه در برنامه ي آموزش معلمان در ايران ،تحول اساسي صورت گيرد.معلمان عزيز و فداكار،اغلب با تلاش فراوان و با سعي و خطا  به انتخاب شيوه هاي تدريس پرداخته اند و كمتر فرصت بازبيني در آنها را داشته اند.

«آموزش معلمان در ايران ،معمولاً محدود به دانش موضوعي چندين درس در حوزه ي علوم تربيتي (شامل روش هاي تدريس و اصول و فنون معلمي) و تدريس هاي علمي (تمرين هاي معلمي) است كه سالها است به شيوه ي قبلي تدريس مي شوند ،با اين حال نقش دانش حرفه اي معلمان كمتر مورد بررسي قرار گرفته  و نظريه هاي آموزشي مبتني بر تجربه هاي فني معلمان كمتر مورد بررسي قرار گرفته و از نظريه هاي آموزشي مبتني بر تجربه هاي غني معلمان كمتر گفتگو شده است»(گويا 1375).[5]

آموزش معلمان ومدیران  در ايران

ميزان دسترسي به كاركنان آزموده و با انگيزه در امر تدريس  و ظرفيت اين مدرسان حتي بين مليت هايي كه آماده اند منابع خود را به ظرفيت سازي اختصاص دهند دشوارترين مانع در اموزش علوم و فناوري است در مناطق گوناگون دنيا مسائل گوناگون و پيچيدگي هايي اين چنين وجود دارد در بعضي حوزه ها ،دولت هايي كه پروژه هاي ويژه براي بازاموزي كاركنان با هدف داشتن معلمان موفق ارائه كردند از اين كه كاركنان اموزش ديده با مزاياي بالاتر به استخدام يك كشور همسايه در آمده اند ،به شدت آزرده شدند و به اين ترتيب  به پر كردن جاي خالي اين كاركنان پرداختند و اين علي رغم منابع افزوده و طرح يك برنامه براي پاسخ به مشكل بود.

«تدريس كارآمد :يك فعاليت پيچيده است كه از طريق آموزش و تمرين به تدريج كسب مي شود.بررسي ويژگي هاي معلمان كشورهاي مختلف نشان مي دهد كه معلمان ايران در مقايسه با همكاران خود در كشورهاي ديگر از نظر مدت ،آموزش كمتري دريافت مي كنند ،جوان تر و بالطبع كم تجربه هستند با وجود اين ميزان باورهاي معلمان ايراني در زمينه‌ي «اهميت يادگيري براي نشان دادن دنياي واقعي »دادن تمرين بيشتر به باورهاي دانش آموزان داراي مشكل زمينه درسي»،«استفاده از روش هاي مختلف براي آموزش» در حفظ كردن فرمول ها و شيوه ها براي يادگيري رياضي و « توانايي در ارائه دلايل منطقي بر حمايت راه حل اي مساله» در حد باورهاي معلمان ساير كشورها يا حتي بيشتر از آنها مي باشد.[6]

ميزان باورهاي معلمان ايران در زمينه ي «بعضي دانش آموزان استعداد ذاتي براي يادگيري دارند و بعضي ندارند» درك چگونگي كاربرد رياضي در دنياي واقعي و «توانايي تفكر خلاق» از ميزان باورهاي معلمان نيمي از كشورهاي مورد تحقيق بيشتر است.معلمان ايراني در مجموع «عامل تفاوت فردي در كلاس» را بيشتر از معلمان كشورهاي ديگر مانع آموزش يادگيري مي دانند معلمان ايران در مقايسه با معلمان بسياري از كشورها از «تمرين براي كسب مهارت هاي محاسباتي» كمتر استفاده مي كنند ،اما ميزان استفاده معلمان ايران از فعاليت هاي استدلالي در كلاس و استفاده از اشيا و مواد واقعي براي حل مسائل را تا حدودي بيشتر از معلمان بسياري از كشورها مي باشد.[7]

 

فوايد آموزش هاي كوتاه مدت  مدیران ومعلمان چند پایه

الف : آموزش هاي كوتاه مدت براي سازمان فوايد زيادي را به شرح زير به دنبال دارد :

1-    به سود آوري منجر مي شوديا دست كم نگرش هاي مثبت تري را در مورد سودآوري پديد مي‌آورد.

2-    دانش و مهارت هاي شغلي را درتمام رده هاي سازمان بهبود بخشند.

3-    روحيه كاركنان را بهبود مي بخشد.

4-    به افراد كمك مي كند تا هدف هاي سازماني را بشناسند.

5-    به ايجاد تصوير ذهني بهتري از سازمان كمك مي كند.

6-    صداقت ،بي پردگي و اعتماد را تقويت مي كند.

7-    رابطه ميان فرا دست و زير دست را بهبود مي بخشد.

8-    بالندگي سازمان را گسترش مي دهد.

9-    تهيه دستور العمل هاي شغلي را ميسر مي كند.

10-ازكارآموزان بازخورد مي گيرد.

11-به درك و اجراي سياست هاي سازماني كمك مي كند.

12-                       موجب مي شود سازمان به تصميم گيري و مشكل گشايي ار بخش تري دست يابد.

13-                       پيشرفت سازماني را از درون ميسر مي كند.

14-                       به افزايش بهره وري و كيفيت كار كمك مي كند.

15-                       احساس مسئوليت نسبت به سازمان را باي توانمند شدن و با معلومات بودن گسترش مي دهد.

16-                       روابط مديريت و نيروي انساني را بهبود مي بخشد.

17-                       رفتارهاي ناپسند را از ميان مي برد.

18-                       جو مناسب را براي رشد و ارتباط به وجود مي اورد.

19-                       ارتباطات سازماني را بهبود مي بخشد.

20-                       به كاركنان كمك مي كند تا با دگرگوني ها سازگار شوند.

21-                       تعارضات را برطرف مي كند و بدين ترتيب فشار رواني و تنش را از ميان مي برد.

 

ج: فوايد آموزش هاي ضمن خدمت براي مديريت منابع انساني روابط انساني ،روابط گروهي و سياست هاي سازماني بدين ترتيب است :

 

1-    ارتباط ميان گروهها و افرا د را بهبود مي بخشد.

2-    توجيه و اماده سازي كاركنان جديد و افرادي را كه از طريق انتقال  به مشاغل جديد گماشته مي وند ساده مي كند.

3-    مهارت در افراد را بهبود مي بخشد .

4-    اجراي سياست ها و مقررات سازماني را ساده مي كند .

5-    روحيه ي گروهي را بهبود مي بخشد.

6-    همبستگي گروهي به وجود مي اورد.

7-    جو مناسبي را براي يادگيري ،رشد وهماهنگي به وجود مي اورد.

8-    سازمان را به محل مناسبي براي كار و زندگي تبديل مي كند.

 

جمع بندي و نتيجه گيري :

در دنياي امروز تعليم و تربيت از دشوارترين ،ظريف ترين و پرثمرترين امر انساني  به حساب مي‌آيد و كاري است پر ارج وقت گير كه نتايج و ثمره  نهايي آن دير به بار  مي نشيند.

عصر كنوني را دوره اي مي دانند كه در آن هدف از اموزش  وپرورش تنها انتقال معلومات و تجارب بشري به هر نسل جديد نيست ،بلكه رسالت آن ايجاد و تثبيت نگرشهاي مطلوب و شايسته در مخاطبان و درك و اقعيت هاي زندگي آنان و در نهايت رشد و تعالي ابعاد وجودي انسانهاست اين عصر را مي توان دوره ي تحقيقات فن آوري ،تبادلات ،انفجار دانش و عصر ارتباطات نام نهاد.

زيربناي هر آموزش را فلسفه هاي آموزشي تشكيل مي دهند تدريس چند پايه اي نيز داراي مباني فلسفه اي ويژه اي است كه از ادبيات ان بوجود امده است و به دليل پراكندگي قابل توجه عقايد نمي توان ديدگاهها و نظرات را به كشورهاي خاصي نسبت داد ولي با اندكي بررسي متوجه مي شويم كه فلسفه هاي آموزشي حاكم بر كلاسهاي چند پايه بر روي يك طيف قرار دارند كه از طريقي با اعتقاد شديد به مراحل رشد و تئوريهاي آمادگي جسمي و ذهني و روبه روست  كه اجراي صحيح آموزش را محدود به سن و پايه تحصيلي مي نمايد و از طرف ديگر با ديدگاه نامحدود بودن ظرفيت يادگيري و هر چيزي را به هر كسي مي توان ياد داد برخورد مي كند ايجاد همسويي و توافق بين اين دو ديدگاه كاملاً مغاير كه هر كدام در جاي خود ارزشمند است حساسيت فلسفه حاكم بر اداره و تدريس در كلاس هاي چند پايه ضرورت توجه به وضعيت اين كلاس ها در ابعاد نيروي انساني ،فضاي اموزشي ،مزاياي تخصصي ،امكانات رفاهي و ... را صدچندان مي كند با توجه به وسعت و گستردگي دوره ابتدايي مخصوصاً در مناطق محروم و صعب العبور روستايي و غيره افزايش كلاس هاي چند پايه اجتناب ناپذير است از طرفي زمان تدريس و حجم كار آموزش بسيار بيشتر از كلاس هاي تك پايه (عادي) مي باشد.

نيروي انساني شاغل در كلاس ها پنج پايه عمدتاً علاوه بر تدريس محتواي اموزش 30 كتاب  120 ساعت تدريس در هفته مي باشد.كارهايي از قبيل امور اداري – معاون – ناظم – مدير – متصدي امور دفتري – مستخدم و ....... را نيز خود انجام مي دهد. با توجه به مطالب فوق به اين سوال مي رسيم آيا به اهميت نقش ويژه آموزش و پرورش ابتدايي در شكل گيري شخصيت كودكان فكر كرده ايد؟

به منظور برقراري عدالت اموزش نيز شايسته است كه به تدريس چند پايه اي به عنوان شكل خاصي از آموزش نظر بيفكنيم و روشها و شيوه هايي را كه معلمان چند پايه بهتر و مناسب تر مي توانند در كلاس درس كار كنند ابلاغ و ارائه دهيم چون هر يك از مسئولان و مديران و راهنما معلمان در كلاس هاي درس به خصوص چند پايه ها مسئول هستيم ما نياز داريم به توليد منابع بيشتر در زمينه تحقيقي تر كردن معلمان چند پايه رفع مشكلات مدیران آموزگاران از اهم وظايف است كه ما معتقدم به اين قشر كم توجهي شده است.

اميدوارم كه مقاله حاضر توانسته باشد كه موارد مهم   و موثري در زمينه اموزش و شيوه هاي مدیریت واداره كلاس هاي چند پايه با توجه به مديريت زمان و بالا  بردن سطح علمي معلمان و دانش آموز مطالبي قابل قبول ارائه كرده باشد

 

 پيشنهاداتي جهت رفع مشكلات كلاسهاي چند پايه و شيوه‌هاي مدیریت واداره اين كلاس‌ها:

 

الف : مسئولان

1-  گفتیم يكي از مسائل موثر در شيوه هاي اداره كلاس (فضاي آموزشگاه) است منظور فضاي فيزيكي است كه مسئولان محترم بايد به احداث مدارس جديد و مرتب  در نقاط دور افتاده براي داير نمودن كلاس هاي چند پايه بيشتر توجه كند.

2-  با توجه به آمار كم اين كلاسها سرانه هاي واريزي بسيار ناچيز است و چون اين كلاس ها در مناطق محروم داير مي باشد لذا كمك هاي مردمي نيز ناچيز خواهد بود پس در نتيجه تجهيز  اين مدارس از طريق مدير اين مدارس ميسر نخواهد شد پس پيشنهاد مي شود مسئولان محترم جهت تجهيزات و امكانات براي اين مدارس بودجه اي خاص در نظر بگيرند تا معلمان راحت تر بتوانند با وسايل آموزش مناسب مطالب را به دانش آموزان ارائه دهند و خود بچه ها در يادگيري خود شريك باشند.

3-  مسئولان در بازديد از اين كلاسها و مدارس مقداري سطح توقع خود را پايين بياورند چون واقعيت اين است كه اداره كلاس پنج پايه  با 19 نفر دانش آموز قطعاً با يك كلاس تك پايه 14 نفري تفاوت خواهد داشت هر چند كه گاهاً مي بينيم با همت و تلاش معلمان پنج  پايه برعكس است اما آنچه مهم است كه در بازديدها مسئولان مد نظر بگيرند نحوه اداره ومدیریت اين كلاسها است كه به اين نكته كم توجهي زيادي شده (يعني بازديدهامنحصراً چند سوال از پايه هاي مختلف است و بس)كه اين معضل بزرگي براي بازدید کنندگان است كه عملاً هيچ كاري براي يادگيري مدیرو معلم و دانش آموزان انجام نمي دهند.

4-  پايين آوردن نرم كلاسها در حال حاضر تا 20 نفر در يك كلاس پنج پايه مشغول تحصيل هستند  كه پيشنهاد مي شود تعداد پايه براي اين نرم ها نيز در نظر گرفته مي شود يعني اگر مدرسه‌هاي دو پايه باشد و تعداد دانش آموزان 20نفر باشند  دو معلم به ان تعلق مي گيرد  و اگر 19 نفر  وپنج پايه هم باشد يك معلم تعلق مي گيرد كه پيشنهاد مي شود حتماً توجه به تعداد پايه در نرم كلاسها چند پايه شود يعني مثلاً مدرسه اي پنج پايه با 15 نفر دانش اموز دو معلم تعلق مي گيرد.

5-  با توجه به ساعات تدريس و سختي كار مدیران  چند پايه ما مي بينيم سختي كار به معلمان تربيت بدني  تعلق مي گيرد معلمي كه در هفته 30 كتاب با 120 ساعت كلاس درس در 6  روز كاري از شنبه تا پنج شنبه  با يك معلم راهنمايي كه شنبه تا پنج شنبه كار كند 12 ساعت كم تر مي گيرد هر ساعت 5 هزار تومان مبلغي در حدود  هفته 60 هزار تومان بيشتر كه اضافه كاري با حقوق معلم پنج پايه برابر است.

6-  پيشنهاد مي شود ساعات كار پرورشي به صورت اضافه كار به مدير آموزگاران تعلق بگيرد.چون ما شاید به اندازه یک معلم پرورشی بیشتر درمدرسه فعالیت داشته باشیم

 

ب: پيشنهاداتي جهت حل مشكلات مدیریت مدارس چند پايه

 

1-  اگر بهترين برنامه هاي درسي توليد شود ولي معلمان قوي و آگاه به برنامه آن را اجرا و در كلاس درس ارائه ندهند آن برنامه محكوم به شكست خواهد پس به مدیر آموزگاران محترم پيشنهاد مي شود كه حتماً سطح آگاهي و كارايي خود را با مطالعه و تحقيق اينترنت و ...بالا برند.

2-   داير نمودن كلاسهاي ضمن خدمت براي كليه مدیران مدارس چند پایه   در خصوص شيوه های مدیریت و اداره ي اين مدارس

3-  استفاده از تجارب معلمان پنج و چند پايه براي اداره كلاسهاي درس كه در سطح مناطق موفق هستند براي بازديد از كلاس مدارس چند پايه و ارائه مطالب مفيد به همكاران از طريق بازديد حضوري مقاله يا بروشور

4-  شركت كليه  مدیر آموزگاران در همايشها و كنفرانسها (در سال جاري شركت در همايش مديران آموزگار و كلاسهاي چند پايه جهت بالا بردن توان علمي و يادگيري روشهاي جديد براي اداره كلاس)

5-  تهيه طرح سالانه – ماهانه – هفتگي و روزانه جهت اينكه مدیران  اين مدارس در مورد زمان و وقت اگر برنامه ريزي شده عمل نكنند گاهاً بايد سريع درس بدهند و در بعضي از مواقع خيلي زودتر مطالب درس را تمام مي كنند. و يا ديرتر دروس را به اتمام مي‌رسانند.

6-  مديريت كلاسهاي چند پايه وشيوه اداره ي اين كلاس ها به قدرت و توانايي و استعداد ذاتي معلمان نيز بستگي دارد پيشنهاد مي شود معلماني كه اين توانايي در خود سراغ ندارند به مدارس تك پایه يا كارهاي خدماتي مشغول شوند.

7-  به مدیر آموزگاران محترم پيشنهاد مي شود از امكانات كم روستايي استفاده بهينه بكنند و تا جايي كه مي توانند با استفاده از امكانات موجود و به كمك دانش اموزان و اوليا آنها از وسايل دست ساز در تدريس استفاده كنند .

8-  مدیران در تصميم گيري ها براي اداره مدرسه در نظر داشته باشد كه 1- اطلاعات را جمع آوري كنند 2- با ذهن باز مسائل را تحليل كنيد 3- قدرت و توانايي هاي خود را بشناسيد 4- نتايج را تجزيه و تحليل كنيد 5- هدفي روشن و قابل تفهيم را در نظر بگيريد. 6- زمان ا در نظر بگيريد. 7- با ديگران در مورد تصميم خود مشورت كنيد 8- تصميم آخر را خودتان با هم فكري ديگران بگيريد.

9-    معلمان چند پايه در اداره كلاس خود بايد بسيار انعطاف پذير باشيد.

10-اسرار ورزيد براي اداره كلاس فقط يك شيوه كار اشتباهي خواهد بود  وگاهاً لازم است از انواع شيوه هاي اداره ي كلاس استفاده شود تا كلاس تحمل كنند و بي روح نباشند.

 

مديريت زمان وپيشنهادات مربوط به آن :

 

1-    هدف هاي آموزشي را مورد تجديد نظر قرار دهد و در صورت نامطلوب بودن ،محتوايي متناسب با هدف انتخاب كنید.

2-  روشهاي تدريس خود را بررسي و تحليل كند و در حقيقت در صورت عدم موفقيت در بازده ،نخستين سوالي كه براي معلم بايد مطرح شود اين است كه روش تدريس من چه معايبي داشت كه شاگردان نتوانستند به هدف هاي مورد نظر دست يابند ،در صورت نقص در روش و انتخاب محتوا، معلم بايد آنها را اصلاح كند.

3-    انتخاب تجارب يادگيري جديد ،زيرا ممكن است تجارب قبلي براي رسيدن به هدف كلي نباشند.

4-  پيش بيني براي استفاده بهتر از وسايل موجود و انتخاب وسايل آموزشي بهتر و مطلوب تر با توجه به امكانات و شر ايط موجود.

5-    تجديد نظر در مسئوليت هاي افرادي كه در فعاليت هاي آموزشي با او مشاركت دارند.

6-    تحليل و بررسي مدت زمان اجراي برنامه و اصلاح آن در صورتي كه زمان تدريس با محتواي مورد نظر متناسب نيست.

7-  اصلاح روشهاي ارزشيابي به هر حال ،معلم بايد از تجارب حاصل از طرح و برنامه براي طراحي بعدي و پيشبرد هدفهاي آموزشي استفاده كند.در واقع ،ارزشيابي و اصلاح مستمر برنامه ها و فعاليت هاي آموزشي است كه مي تواند معلم را نسبت به فعاليت هاي رو به رشد خود اميدوار سازد  و او را معلمي موفق در تدريس معرفي كند.

 

 

سخن آخر :

ما بايد اين حقيقت را قبول داشته باشيم كه معلمان نقطه آغاز  هر گونه تحول آموزشي و تربيتي در هر جامعه هستند و معلمان فاتحان عرصه علم و تمدن پيشرفته بشري بوده اند  بايد هم باشند و به همين دليل دانشمندان سرمايه گذاري در اين نهاد مهم را بهترين و سودمندترين نوع سرمايه گذاري دانسته اند.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

(منابع ومآخذ)

 

 

 

[1] - فرايند ياددهي  يادگيري در كلاس هاي چند پايه – سهيلا حاجي اسحاق

 

2  ـ دكتر حسين شعباني روشها و فنون تدريس

 

3- ريچارد مك هارد – وندي پرتيچارد ،مديريت تحول و نوآوري

 

4 - مجموعه مقالات آموزش رياضي، دومين كنفرانس رياضي

 

5 - يافته هاي سومين مطالعه ي بين المللي TIMSS

 

  6-دکتر محرم آقا زاده  راهنمایکلاس های چند پایه نشر آییژ تهران .1384



[1] - فرايند ياددهي  يادگيري در كلاس هاي چند پايه – سهيلا حاجي اسحاق

[2] - فرايند ياددهي يادگيري در كلاسهاي چند پايه سهيلا حاجي اسحاق

[3]  ـ دكتر حسين شعباني روشها و فنون تدريس

[4] - ريچارد مك هارد – وندي پرتيچارد ،مديريت تحول و نوآوري

[5] - مجموعه مقالات آموزش رياضي، دومين كنفرانس رياضي

[6] - يافته هاي سومين مطالعه ي بين المللي TIMSS

[7] - همان منبع


موضوعات مرتبط: دانشجویان دانشگاه پیام نور، همراه معلمان، علوم تربیتی،روانشناسی،امورتربیتی، آموزش وپرورش
[ یکشنبه بیست و چهارم فروردین 1393 ] [ 6:28 ] [ بهروز علمی مریان ]
[ چهارشنبه ششم فروردین 1393 ] [ 18:9 ] [ بهروز علمی مریان ]

پژوهشگر  به چند روش می تواند به دنبال پیشینه پژوهش خود باشد:

1- مراجعه به کتاب ها و مقالات پژوهشی و علمی

2- راهنمایی استادان و پژوهشگران

3- پایگاه های اطلاعاتی مرتبط داخلی و خارجی

سریع ترین و راحترین روش برای به دست آوردن پیشینه پژوهش درباره موضوع پایان نامه، استفاده از پایگاه های اطلاعاتی و استفاده از مقالات منتشره در اینترنت است که در ذیل به آن ها اشاره می شود:

1- پایگاه های فارسی

1-1 پایگاه اطلاعات علمی ایران به آدرس:

sid.Ir

1-2 پایگاه مقالات نورمگز به آدرس:

noormags.com

1-3 دانشگاه امام صادق به آدرس:

mag.isu.ac.ir

1-4 دانشگاه شهید بهشتی به آدرس:

sbu.ac.ir/default.aspx

1-5 دانشگاه تهران به آدرس:

journals.ut.ac.ir

1-6 دانشگاه تربیت مدرس به آدرس:

www.modares.ac.ir/library

1-7 پایگاه ساینس سنتر

sciencecenter.ir

1-8 دانشگاه صنعتی شریف به آدرس:

library.sharif.ir

1-9 پایگاه مجلات ایران:

Magiran.com


2- استفاده از موتورهای جستجوگر مقالات و پایان نامه ها مانند:

2-1 جستجوگر مقالات گوگل به آدرس:

Scholar.google.com

2-2 موتور جستجوگر سایروس به آدرس:

Scirus.com

2-3 موتور جستجوگر اُجوزه به آدرس:

Ojose.com


3- جستجو در پایگاه های اطلاعاتی خارجی مانند:

Emeraldinsight.com

Sciencedirect.com

Proquest.com

EBScohost.com

onlinelibrary.wiley.com


Questia.com

Blackwellreference.com

Ebrary.com

Oxfordscholarship.com

Books24x7.com


[ شنبه دهم اسفند 1392 ] [ 5:59 ] [ بهروز علمی مریان ]

هفت ترفند مفید در نرم افزار Word



1-اگر در حال تایپ کردن یک متن انگلیسی هستید و به دنبال مترادف یک کلمه خاص می گردید، کافیست نشانگر را در کنار و یا در زیر کلمه مربوطه ببرید و کلیدهای Shift + F7 را فشار دهید. با این کار فهرستی از کلمات مترادف آن کلمه خاص نمایش داده میشود.

۲- اگر فرمت قسمتی از متن را تغییر داده اید، مثلا رنگ یا نوع فونت آن را عوض کرده اید و حالا میخواهید به همان وضعیت پیش فرض ورد برگردانید، میتوانید آن بخش از متن را انتخاب و کلیدهای Ctrl + SpaceBar را فشار دهید.

وقتی میخواهید بخشی از متن را انتخاب کنید، میتوانید کلمه Alt را پائین نگه دارید و با ماوس Drag کنید. این کار باعث می شود عمل انتخاب به صورت مستطیل شکل انجام شود و سرعت شما به طرز چشمگیری افزایش یابد.

۴- با فشردن کلید Shift + F5 میتوانید به قسمتی از متن که بتازگی تغییری در آن ایجاد کرده اید بروید. فشردن مجدد این کلیدها شما را به قسمتهای تغییر یافته قبلی متن میبرد.

۵-در پنجره Print Preview (نمایش چاپ) شما میتوانید پیش از پرینت گرفتن، پیش نمایشی از فایل خود را ببینید. اگر در همین پنجره بخواهید تغییراتی در متن بدهید، کافیست روی آیکون Magnifier (بزرگنمائی) کلیک کنید تا اجازه تصحیح در متن به شما داده شود.

۶- اگر میخواهید همزمان دو بخش مختلف از یک Document را ببینید، میتوانید فایل مربوطه را در نرم افزار Word باز کرده، ماوس را بالای فلش موجود در بالای نوار لغزان نگه دارید تا نشانگر ماوس به شکل دو خط موازی با دو فلش در بالا و پائین آن درآید. آنگاه کلیک کنید و بدون رها کردن ماوس آن را به سمت پائین بکشید. حال صفحه به دو قسمت تقسیم میشود که در هر دو بخش همان فایل نمایش داده میشود و همزمان میتوانید دو بخش مختلف فایل را ببینید و ویرایش کنید.

۷- اگر فایلتان بزرگ است و پیدا کردن مطالب برایتان دشوار است، کافیست گزینه Document Map را از منوی View انتخاب کنید تا فهرستی از عناوین Document شما را نشان دهد. حال با کلیک بر هر عنوان به آن قسمت از فایل خود پرش میکنید.


موضوعات مرتبط: همراه معلمان، رایانه واینترنت، روش تحقیق
[ شنبه سوم اسفند 1392 ] [ 23:47 ] [ بهروز علمی مریان ]

آموزش تصویری کار با WINRAR



قصد داریم به صورت خیلی ساده طریقه ی نصب و استفاده از یکی از برنامه های آسان و پرکاربرد را آموزش دهیم.

 
 
حالا چگونه باید یه فایل زیپ شده را از حالت فشرده برگردانیم یا به اصطلاح باز کنیم؟
اول باید برنامه ی Win RAR را نصب کنیم وقتی که نصب تموم شد دقت داشته باشیم که همه ی پسوندها مخصوصا RAR و ZIP انتخاب شده باشد و در صورت علامت دار بودن گزینه ی cascaded context menus  گزینه ی finish را می زنیم.
 
روش اول
روی فایل فشرده یا Zip یا RAR که داریم کلیک راست می کنیم و گزینه ی Extract to Name File (نام فایل Zip یا RAR یا هر فایل فشرده ی دیگری که داریم) را انتخاب می کنیم با این کار کنار فایل zip ما پوشه ای هم نام ایجاد می شود و فایل ها در آن ریخته می شود.
 
 
روش دوم
فایل را باز می کنیم ( کلیک راست می کنیم و open را می زنیم ) همه ی فایل های داخل آن را انتخاب می کنیم و کلیدهای ctrl+c را برای کپی کردن فایل می زنیم و در جایی که می خواهیم کپی کنیم paste می کنیم.


موضوعات مرتبط: همراه معلمان، رایانه واینترنت، علم وفن آوری
[ شنبه سوم اسفند 1392 ] [ 23:45 ] [ بهروز علمی مریان ]

مقدمه:
تقویت فرهنگی و تمدن اسلامی باید یکی از دغدغه های همیشگی یک مسلمان متعهد باشد ، زیرا از یک سو بیگانگان فضایل  مسلمین را انکار و از سوی دیگر مسلمانان در ثبت و ضبط و عرضه ی دستاوردهای علمی و فرهنگی خویش تسامح کردند و در نتیجه این باور غلط جهانی حتی در بین مسلمانان به وجود آمد که فرنگیان تافته ی جدا بافته د رخلقت هستند و از یک هوش و استعداد استثنایی برخوردارند که دیگر ملل از جمله مسلمانان ، از آن بی بهره اند . از یونان قدیم تا رم و رنسانس ، همواره آن ها پیشتاز و مولد ، و شرقیان و مسلمانان دنباله رو و مصرف کننده بوده اند .
نتیجه ی علمی چنین باور فراگیری که از حدود دو سده ی پیش تا کنون تبلیغ می شده ،‌این بوده که سعی بیهوده نکنیم ،‌ما را نرسد که در آرزوی قله های رفیع علم و معرفت باشیم ، بلکه باید به همین حدی که در ازل قسمت ما کرده اند رضایت دهیم . برای هر صاحب درد متعهدی غمی جانکاه تر از این نیست که این چنین ، اعتبار عقیدتی و قومی اش لگد مال شود . از همان زمانی که سرزمین های اسلامی و شرقی مورد تهاجم نظامی و فرهنگی ( مغرب زمین ) قرار گرفت و تبلیغ و ترویج نهادینه کردن این گونه باورها که مصداق بارز استعمار بود آغاز شد ،‌بزرگانی برخاستند و بانگ بیداری مشرق زمین و مسلمانان را سر دادند و در برابر برتری طلبی های فرهنگی و تمدنی ( فرنگیان ) بر طبل بیداری اسلامی د رمشرق زمین کوفتند . امواج بیداری اسلامی از دویست سال پیش تا کنون هر روز بلندتر و گسترده تر شده است . مهم ترین دستاورد این حرکت تاریخی بازگرداندن تدریجی خودباوری به جهان اسلام بود .
به گونه ای که امروز به وجود توسعه و تعمیق تبلیغات صوتی ،‌تصویری و الکترونیکی ، مدعای قدیمی برتر غرب ، اثر کمتری بر ملتهای مسلمانان و مشرق دارد . بنابراین باید از زمینه سازی بیدارگران پیشتاز سیاسی و فرهنگی استفاده و در عین حال زمینه های بازگرداندن خودباوری علمی و معرفتی را نیز بیشتر فراهم سازیم . برای نیل به این هدف برخی از بزرگان کوششهای ارزنده ای کردند . از جمله این بزرگان : امیر عبدالقادر ،‌سید جمال الدین اسدآبادی ،‌شیخ محمد عبده ، شیخ فضل الله نوری ، عبدالرحمان کوابکی ،‌رشید رضا ،‌علامه اقبال لاهوری ،‌سید حسن مدرس ، سید قطب ،سید محسن امین جبل عاملی و ... سرانجام امام خمینی (ره) همگی مردم را به بازگشت واحیای اسلام دعوت کردند و مردم هم این دعوت را پذیرفتند و دسته دسته از ملل اسلامی ، دوباره از اسلام تبعیت کردند .
 نتیجه آن دعوت خواص و این پذیرش عمومی مردم ، شکل گیری یک نهضت فراگیر احیای دین و ارزش های دینی در سراسر جهان اسلام شد . حبت وجود در تاریخ معاصر و نگاهی به دقایقی که در زمان ما اتفاق می افتد ،‌کاملا این واقعیت را آشکار می کند که هیچ کشور اسلامی نیست ،‌مگر اینکه در آن ردپایی از بیداری اسلامی یا نهضت بازگشت به اسلام باشد .چنین واقعیتی حاکی از کامیابی چشم گیر ، در نخستین مرحله از نوزایی ( رنسانس ) اسلام می کند . اهمیت این مرحله به قدری است که امروز طمع کنندگان به سرزمین های اسلامی و میراث خواران استعمار کهن ،‌با ردای جدید « حمایت از حقوق بشر » و « دفاع از صلح و امنیت و دموکراسی » تحت پوشش تئوری « برخورد تمدن ها » کمر به نابودی آن بسته و پس از فروپاشی شوروی ، با همه توان نظامی خویش در برابر مسلمانان صف آرایی نموده اند .
ولی هم اکنون مسلمانان جهان برای حفظ ارزشهای اسلامی خود در سایه ی بیداری و خیزش جهانی در حال بازسازی خویش هستند و با احیا و بازسازی ارزشهای اسلامی مشت شحره ی ( فراعنه ی زمان ) باز شده و مشعل داران حفظ ارزش های اسلامی در برابر دشمنان و کفار و حیله گران فرنگی قد مردانگی علم کرده اند . که این مردانگی ما و خیزش مسلمانان و کند و کاو آنان در این حوزه نشان می دهد که در پایان راه هستیم و تا رسیدن به مقصود فاصله زیادی نداریم ، زیرا بی تردید حرکتها آغاز شده است .
 
  فصل اول:مفهوم شناسی بیداری اسلامی:
بیداری حقیقتی است که دو خاصیت دارد :‌آگاهی و جنبش و توانایی .
انسان به هر نسبت که آگاهی بیشتری داشته باشد از حیات بیشتری برخوردار است و به هر نسبت که تحرک و جنبش بیشتری داشته باشد حیاتش افزون تر است در واقع این حقیقی است برای انسان ها که هر چه بیدارتر و آگاه تر و جنبش و تحرک داشته باشند حیاتی خوب را خواهند داشت و اگر مسئله به عکس شد ،‌نتیجه بر عکس خواهد بود . مسلمانان تا زمانی می توانند حیات و به فرموده ی قرآن در زمره ی ( لیُِنذِرَ من کانَ حَیّا ... )[1] قرار گیرند که آگاهی و جنبش عمیق تری به اسلام داشته و سعی وافری در تحقق آرمان ها و آموزه های آن داشته باشند . در واقع رمز پیروزی مسلمانان در جنبش و بیداری آنان است که این نوع بیداری در واقع احیای حیات دوباره به انسان ها بویژه مسلمانان است . [2]
بنابراین ما برای آشنا شدن با بیداری باید ابتدا مفهوم بیداری و کاربرد آن را دریابیم . لذا عناوین اصلی ما در این فصل به دو بخش تقسیم می شود که عبارتند از :
الف:مفهوم بیداری و پیدایش بیداری ها در جهان اسلام
مفهوم بیداری در لغت:
1. یَقِظُّ و یَقاظَةً : از خواب بیدار شدن و یا به معنای او را هشیار کردن و به او هشدار دادن  است .
2 . الیَقَظَة : به معنای بیدار شدن از خواب ،‌بیداری و هشیاری . [3]
در واقع بیداری در لغت به کسی گفته می شود که در خواب نباشد و یا برانگیختن و از خواب برخاستن و آگاه و هوشیار ساختن کسی یا شخصی یا گروهی است . [4]
مفهوم بیداری در اصطلاح:
درباره تعریف اصطلاحی بیداری اسلامی باید گفت :‌که در بین اندیشمندان و پژوهشگران ، وفاق وجود ندارد ، آنچه در تعابیر بعضی از نوشته ها می توان یافت این است که از آن به اصلاح دینی و احیاگری تعبیر شده است که در عربی به الصحوه الاسلامیه ، البعث الاسلامی و ... نام برده می شود . از بیداری اسلامی به پدیده ای اجتماعی تعبیر می کنند که به معنای بازگشت بیداری و هوشیاری امت اسلامی است تا به خود باوری برسد و به دین و کرامت و استقلال سیاسی ،‌اقتصادی و فکر خود مباهات کرده و در راستای ایفای نقش طبیعی خود به  عنوان بهترین امت برای مردم تلاش کند . به تعبیر دیگر می توان منظور از بیداری اسلامی را مجموعه ای از باورهای دینی دانست که در دوره کنونی در میان مسلمانان عالم شیوع پیدا کرده است . اساسا بیداری اسلامی از مصادیق باورها و گرایش معنوی در جهان اسلام است . پس حرکتی را که هدف آن بازگشت به اسلام ناب و هویت فراموش شده دینی ،‌رها از دست استکبار جهانی باشد را بیداری اسلامی گویند . اعتقاد مشترک نسبت به آموزه های دینی در بین همه مسلمانان سراسر جهان وجود دارد .
مراد از بیداری اسلامی چیست؟
مراد از بیداری اسلامی یعنی اینکه همه نه تنها فقط افراد خاصی بلکه همه انسان ها و بویژه مسلمانان ملتها هر جا هستند ملتها به خواب رفته خود را بیدار کنند و به ملتها بفهمانند که در زیر بار ظلم و ستم بودن و سکوت کردن در برابر ناعدالتی های آنان خفتی و ذلتی عظیم برای آن ملتها است . با تبلیغات رسانه ای قوی به مردم بفهمانیم که چرا سکوت کرده اید چرا از این قدرتها ترس دارید و چرا در برابر این خفتها و ذلتها بی تفاوت هستید و به خواب غفلت فرو رفته اید ، کجاست این هویت مسلمانی و غیرت مردانگی باید به پا خیزید و قیام کنید و باید به دنیا بفهمانید که ما با چنگ زدن به آموزه های قرآن و اسلام توانمند هستیم و هر روزمان مانند دیروزمان نخواهد بود و هر قدم ما یعنی یک گام نزدیک شدن به پیروزی است .
آری مراد از بیداری این است که این نمی شودها و خفت و ذلتها کشیدن در برابر قدرتمندان مستکبر را که ما نمی توانیم در برابر این ابر قدرتها بایستیم از مغز ملتها شست ،  باید این  نمی شودها و نمی توانیم ها را کنار بگذاریم . تقریبا یک میلیارد جمعیت مسلمین با دارا بودن همه امکانات و آن سرزمین های وسیع و آن مخازن زیرزمینی وسیع و آن پشتوانه اسلامی ـ الهی نباید در ذهنشان بیاید که ما نمی توانیم و نمی شود ، باید با آنان مقابله کنیم . ملتها اگر چیزی را نخواهند نمی شود تحمیلشان کرد ،‌بنابراین باید ملت را بیدار کنیم . اولین قدم ما برای مقابله با این شیطانهای زمان حرکت و جنبش است باید ملتها دست به دست هم داده و با فریاد اسلام خواهی در برابر این طاغوتیان گرگ صفت که هر لحظه در کمین شکار یک ملت اسلامی هستند قد مردانگی علم کرده و هدفهای شیطانی و شوم آنان را خنثی کنیم .
آغازپیدایش بیداری اسلامی در ایران و سایر کشورهای اسلامی:
بیداری اسلامی در آغاز ، خیزش های پراکنده ای از ناحیه ی مسلمانان کشورهای اسلامی در مواجهه با غرب و مدرنیته بود . بنابراین پیشینه این جریان را باید به نخستین سالهای این مواجهه ـ یعنی هنگام حمله ی ناپلئون به مصر ـ بازگرداند .
این حمله و حمله ی دیگر کشورهای غربی به کشورهای اسلامی عربی نظیر لیبی و عراق و مصر با ورود تدریجی تکنولوژی غربی و نیز اندیشه های مدرن به این کشورها همراه بود . این رویارویی موجد تکانه های شدیدی در جهان اسلام شد . براین پایه بیداری اسلامی در آغاز پیدایی خود ، بیشتر واکنشی احساسی به غرب بود اما این جریان به اینجا ختم نشد ، بلکه کم کم با نفوذ بیشتر مدرنیته در کشورهای اسلامی ، ابعاد تازه ای پیدا کرد ، از جمله در ایران که با توجه به ویژگی های فرهنگی و اجتماعی آن ، از دوران جنگ های ایران و روس ، با شکل خاصی از بیداری اسلامی ( شیعی ) رویارو شدیم . که خود فراز و فرودهایی است که در ایران وجود داشته و خاص آن است . به هر حال ایران از گذشته ، اندیشه های فلسفی و عرفانی خاص خودش را داشته است . ایران هیچ گاه برخلاف عثمانی به طور مستقیم با اروپا همسایه نبوده است . این مسئله باعث می شده است که ما مستقیما مورد تعرض نظامی غربی ها قرار نگیریم .
بنابراین بیداری اسلامی در ایران در دوران جنگ های ایران و روس در دوره ی فتحعلی شاه و شکست ایران از روس ها بوده و از شخصیت های آن زمان که نقش موثری در حقیقت تداوم بیداری اسلامی داشت قیام قاضی ملامحمد بود که با شعار اتحاد شیعه و سنی باعث تداوم بیداری اسلامی شد .
از پایان جنگهای ایران و روس تا نهضت تحریم تنباکو فکر احیا شده و بیداری اسلامی در ظاهر دچار رکود و کندی شد . [5] در زمان ناصرالدین شاه ،‌ما شاهد حرکت بیدارگرانه دیگری نیز هستیم که سید جمال الدین اسدآبادی صورت داد . [6]
مهمترین اندیشه ی بیدارگرانه ی وی ، اندیشه اتحاد اسلامی است و شعار وی « بازگشت به اسلام» و « بازگشت به قرآن » به قصد ایجاد هویت نوین برای مسلمانان بود به خاطر همین هدفش مورد استقبال روحانیون قرار گرفت و با آنها به مباحثه روشنگرانه می پرداخت . [7]
به همین گونه خیزش ها و انقلابهایی را ما هم چنان در زمان های بعد از سید جمال الدین داشتیم تا اینک به زمان حضرت امام خمینی ( ره ) رسید و با ایجاد فضاهایی که از قبل توسط سخنان و مصاحبه ها و اعلامیه ها و افراد خاصی در نقاط ایران داشتند توانستند ایجاد فضای نسبتا بازی را در اواخر سال 1355 به بعد بویژه 1356 پیشروی جنبش اسلامی نهاده و با بدست گرفتن این حرکتهای شروع شده خیزش نهایی را برای تشکیل حکومت اسلامی برداشت و حکومت اسلامی را به کمک خداوند و به رهبری خودشان تشکیل داد .
بیداری اسلامی مقدمه ی ایجاد خاورمیانه ای جدید:
در ماههای اخیر ،‌خیزش اسلامی در جهان اسلام ، که از تونس آغاز شد و در مصر ، یمن ، بحرین و لیبی دنبال می شود . باردیگر دنیای غرب ، به ویژه آمریکا را متوجه قدرت نرم جهان اسلام کرده و آن ها را از احتمال وقوع انقلاب اسلامی در کشورهای عربی نگران ساخته است . آنان با دستگاههای تبلیغاتی غرب و با بهره گیری از قدرت نرم خود اعتقادات مسلمانان ،‌وحت جهان اسلام و بیداری اسلامی را نشانه گرفته اند ،‌بی تردید ، خیزشی که جهان عرب را در برگرفته است ، با تحولی بنیادین در منطقه خاورمیانه پایان خواهد یافت ،‌تحولی که در اسلام حرف اول را در آن خواهد زد . زیرا که مقاومت و ایمان و اراده ی قوی ملتهاست که نقشه های شیطانی شیطان های بزرگ را از پا در خواهد آورد . آمریکا شیطان بزرگ به عنوان حامی اصلی رژیم اشغالگر ، در حال تغییر رویکرد نقشه های خود است ، چرا که مقاومت در برابر اراده و ایمان ملت ها را  بسیار دشوار می بیند و دیری نخواهد پایید که بزرگ ترین برنده در تحولات کنونی ، جهان اسلام و بازنده ی اصلی رژیم اسرائیل و شیطان بزرگ آمریکا خواهد بود . همان طور که پیامبر گرامی اسلام ( ص ) و همه ی  ائمه ی ( ع ) به همه فهماندند که انسان کامل شدن وعلی وار زیستن و تا نزدیکی مرزهای عصمت پیش رفتن ، افسانه نیست ، آنان به ملتها نیز فهماندند که قوی شدن و به بند اسارت گسستن و و پنجه در پنجه سلطه گران انداختن ممکن است .
ب:بیداری اسلامی زمینه ای برای صدور انقلاب و عاملی برای جهان اسلام:
بیداری و صدور انقلاب و ارزشهای اسلامی در سیره ی پیامبر اکرم ( ص ) :
سیره ی پیامبر بزرگوار اسلام ( ص ) نیز که حجتی بر همه مسلمانان است ، همین مطلب را تایید می کند که پیامبر اکرم ( ص ) از هر فرصتی و با استفاده از اهرمهای مختلف به دنبال گسترش اسلام و حاکمیت آن در جهان آن روز بوده است . نه تنها اصل این آرمان خواهی ، بلکه شیوه های تحقق آن نیز از سیره ی آن حضرت استفاده می شود . پیامبر اکرم ( ص ) در حالی که در مکه به سر می بردند و هنوز اسلام ، حکومتی و قدرتی در اختیار نداشت و مسلمانان تحت شدیدترین شکنجه ها قرار داشتند و یا برخی از آنان از ترس آزار مشرکین هجرت می کردند و برخی دیگر اسلام خود را مخفی نگه می داشتند ، پس از وفات ابوطالب به طائف سفر نمودند تا بنی ثقیف را به اسلام دعوت کند ،‌ مسلمانانی که به حبشه هجرت کردند ضمن پناه گرفتن در ضل حکومت نجاشی ، در آن دیار مسیحیان را به اسلام دعوت می کردند و عده ای نیز برای تحقیق از دین جدید روانه مکه می شدند . رسول اکرم ( ص ) سالها در موسم حج ، حاجیان را که از شهرهای مختلف به مکه می آمدند ، به اسلام فرا می خواندند . ایشان مشرکانی را که از سایر شهرها در موقعیت های گوناگون برای تجارت یا امور دیگر به مکه می آمدند ، به اسلام دعوت می نمودند . در واقع ایشان در حالی که اسلام هنوز در جزیره العرب به طور کامل حاکمیت نیافته بود ،‌از سال ششم تا دهم ، تعداد 26 نامه به سران کشورهای کوچک و بزرگ آن زمان ارسال کرد و از آنان دعوت کرد که به اسلام ناب محمدی ایمان بیاورند و مردم شهر و دیار خود را که در ظلم و خفقان و بت پرستی هستند بیدار کنند .
در واقع ایشان می خواستند نوعی بیداری اسلامی در بلادها همراه با شئون و قوانین اسلامی را به پا کنند . پیامبر اکرم ( ص ) آنقدر در این آرمان خواهی مصمم بود که در پایان نامه ای که به خسرو پرویز پادشاه ایران و قیصر روم دو ابر قدرت آن روز فرستادند ، نوشتند : « اسلام بیاور تا سلامت بمانی ، اگر امتناع ورزیدی گناه مجوس بر تو خواهد بود ) بنابراین ، آنچه از قرآن و سنت استفاده می شود ضرورت تلاش در جهت حاکمیت اسلام بر پهنه ی گیتی است و به عبارت دیگر این امرها اهداف استراتژیک اسلام است که در هیچ زمان ومکانی تعطیل بردار نیست .
ایجاد حکومت اسلامی در جهان برای بیداری اسلامی:
ظهور پیامبر اسلام ( ص ) که برای عموم بشر برانگیخته شده ، به معنای آن است که این دین و تعالیم این پیغمبر الی ابد و برای جهانیان تشریع شده است ، همگانی بودن تعالیم اسلام با تعطیل شدن برخی از احکام و قوانین آن در برهه ای از زمان یا در بخشی از جهان ناسازگار است . هیچ مسلمانی نمی تواند به حاکمیت اسلام در جهان و در همه زمان ها نیندیشد ، چه رسد به رهبران آن که مسئولیت تحقق این مهم را برعهده دارند .
گرچه معتقدیم این حاکمیت بالاخره به دست با کفایت آخرین جانشین پیامبر اکرم ( ص ) امام عصر ( عج ) تحقق خواهد یافت ، اما این به معنای سلب مسئولیت از سایر مسلمانان نیست ، بلکه بدون ایجاد زمینه و فراهم ساختن شرائط مناسب برای ظهور آن حجت در جهت تحقق این آرمان ، غرض حاصل نخواهد شد و اساسا تعطیل کردن احکام اجتماعی اسلام و بی انگیزه نمودن مسلمانان و سلب مسئولیت از ایشان نسبت به حاکمیت اسلام در جهان با مذاق شریعت و اهداف متعالی آن منطبق نیست . [8] اگر اراده ی حق تعالی بر ریشه کن نمودن کفار ، آن هم به دست مسلمانان تعلق گرفته ، چنانچه می فرماید : [9] « یریدالله ان یحق الحق بکلماته و یقطع د ابرالکافرین » و اگر برای تحقق این هدف دستور جنگ و جهاد صادر کرده و فرموده است : « یا ایها النبی جاهد الکفار و المنافقین و اغلظ علیهم و ماویهم جهنم و بئس المصیر » [10] و نیز می فرماید : «‌ما لکم لاتقاتلون فی سبیل الله و المستضعفین من الرجال  و النساء و الوالدان الذین یقولون ربنا اخرجنا من هذه القریة الظالم اهلها و اجعل لناس لدنک ولیا و اجعل لنا من لدنک یضرا » [11] .
معلوم می شود که رسیدن به این آرمان آنقدر اهمیت دارد که حتی از جنگ و جهاد و خونریزی هم باید برای تحقق آن بهره جست ، آیه شریفه هر چند شأن نزولش در خصوص نجات مسلمانان مظلوم مکه به دست مسلمانان مدینه است ، اما این قبیل آیات اختصاص به مورد خود ندارد و به تعبیر مفسرین « مورد مخصص نیست » . آیا امروز فریاد مظلومیت مسلمانان در بلاد مختلف بلند نیست ؟ و آیا سایر مسلمانان موظف به یاری آنان نیستند ؟ کسانی که انقلاب و رهبری آن را دخالت در امورد دیگران متهم می کنند ، چگونه می توانند دم ازمسلمان بودن بزنند و دستورات قرآن را نادیده بگیرند ؟ پس از نظر قرآن بیداری اسلامی و صدور انقلاب اسلامی به جهان و تلاش در جهت نجات دادن سایر مسلمانان در کشورهای اسلامی از تحت سلطه کفار و ابر قدرتها و کوشش در راه حاکمیت اسلام در جهان و نجات بشریت از تحت سیطره ظالمان امری مسلم و غیر قابل تردید است . در کلمات معصومین نیز شاهدی بر این مطلب وجود دارد  .
احیای تمدن اسلامی:
مسلمانان باید به این نکته آگاهی یابند که از اسلام فاصله گرفته اند ، توجه به کوتاهی ها و مسئولیت خود ، نقطه شروع بیداری اسلامی است . بیداری و خود آگاهی ترکیبی از دو حالت      « شرمندگی » و « عزم بازگشت » است . یکی شرمندگی در برابر عزتی که خداوند به مومنان وعده داده و امروز مسلمانان از آن بی بهره اند ، دومی عزم بازگشت به اسلام و آموزه های اصیل آن . مقصود از « بازگشت » بازگشت به گذشته و سیر قهقرایی نیست ، بلکه منظور توبه تاریخی و یک جبران اجتماعی است . یعنی امت اسلام به فاصله عظیمی که در عقیده ، اخلاق و عمل اجتماعی از مفاهیم و ارزشهای اسلامی گرفته اند ، توبه کنند و برای جبران کوتاهی های چند قرن اخیر بکوشند . هدف از این بازگشت ، ساختن یک تمدن جدید اسلامی بر اساس فرهنگ صحیح اسلامی وبا استفاده از همه تجربه های مباح بشری است تا آن جا که در خدمت اهداف و احکام اسلام قرار گیرد . به هر روی بیداری ،‌نقطه شروع احیای تمدن اسلامی است و تا این احساس به وجود مسلمانان غالب نیاید ، عوامل دیگر در نیل به مقصود ناکام خواهند بود .[12]
 
بیداری اسلامی مسلمانان در مقابل توطئه های دشمنان:
دشمنان اسلام از راه های مختلف در پی ایجاد تفرقه و نفاق میان مسلمانان و امت اسلامی هستند. بنابراین هوشیاری مسلمانان در برابر توطئه دشمنان و خنثی نمودن این توطئه ها می تواند از اختلافات و جدایی های بیشتر جلوگیری کرده و موجب تقویت وحدت و همبستگی آنان شود . از آنجا که دشمنان امت اسلامی ابتدا از راه دوستی وارد شده و پس از شناخت نقاط ضعف مسلمانان ، ایجاد اختلاف می کنند [13] ، قرآن کریم در آیات مختلفی از دوستی با کفار به شدت منع کرده است و نوعی هشدار به مسلمانان می دهد مانند : « یا ایها الذین آمنو لا تتخذوا الیهود و النصاری اولیاء ...... » [14] می فرمایند : ای کسانی که ایمان آورده اید ! یهود و نصاری را ولی ( تکیه گاه خود ) انتخاب نکنید آنها اولیای یک دیگرند و کسانی که از شما با آنان دوستی کنند از آنها هستند ، خداوند جمعیت ستم کار را هدایت نمی کنند . و در آیه ی دیگر می فرماید : « یا ایهاالذین آمنو لاتتخذو عدوی و عدُوَّکم ...... » [15] . ای کسانی که ایمان آورده اید ! دشمن من و دشمن خودتان را دوست نگیرید ! شما نسبت به آنان اظهار محبت می کنید ، در حالی که آن ها به آن چه از حق برای شما آمده کافر شده اند و رسول الله و شما را به خاطر ایمان به خداوندی که پروردگار همه شماست ، از شهر و دیارتان بیرون می رانند ،‌ اگر شما برای جهاد در راه من و جلب خشنودی ام هجرت کرده اید ، ( پیوند دوستی با آنان برقرار نسازید ) شما مخفیانه با آنها رابطه دوستی برقرار می کنید در حالی که من به آن چه پنهان یا آشکار می سازید از همه داناترم ! و هرکس از شما چنین کاری کند ،‌از راه راست گمراه شده است . این در حالی است که متاسفانه ، برخی از سران کشورهای اسلامی به خصوص برخی از کشورهای عربی نه تنها با دشمنان اسلام رابطه دوستی دارند ، بلکه همواره در سدد تقویت این روابط هستند ، تا در سایه ی حمایت آنان بتوانند چند روزی بیشتر حکومت کرده و به اغراض مادی و دنیوی خود برسند ،‌هر چنداگر این ارتباط ،‌موجب ذلت و حقارت مسلمانان شود .
بنابراین آیه نوعی هشدار به تمامی انسانها و بویژه مسلمانان و ممالک اسلامی است که هیچ گاه سعی نکنند که طرح دوستی با کشورهای غیر اسلامی و ظالم را بریزند ، زیرا چه بسا که به خاطر بی خردی بسیاری از سران برخی کشورها بخصوص کشورهای عربی که هم اکنون در نظاره هستیم بسیاری از مسلمانان در ذلت و حقارت و بیچارگی به سر می برند و این شومی است به خاطر توجه نکردن به آیات الهی خداوند که برای انسانها پیش می آید و دامن گیر مردم بی گناه می شود .
 
بیداری اسلامی در جهان عرب:
اعراب چون ایرانیان از زمانی که با دولتهای اروپایی آشنا شدند ،‌به عمق عقب ماندگی خود و توسعه و پیشرفت اروپایی ها پی بردند . تا کنون راه حل های متعددی برای جبران این عقب ماندگی ارائه شده است که یکی از آنها بازگشت به اسلام به مثابه ی دین و تمدن است . [16]
براساس نوع پاسخ های داده شده به علل عقب ماندگی ، آن ها را به چهار گرایش تقسیم می کنیم. تذکر این نکته ضروری است که این تقسیم بندی پاسخ هایی است که در گفتمان بیداری اسلامی از سوی اندیشمندان عرب مطرح شده است این گرایشها عبارتند از :
الف : تمدن گرا ـ غرب گرا ، ب : تمدن گرا ـ اسلام گرا ، ج : اسلام گرایی سنتی ، د : اصول گرایی اسلامی .
براساس طبقه بندی فوق ، طهطاوی و خیرالدین تونسی [17] از دانشمندان عمده ی گرایش اول هستند . سید جمال الدین اسد آبادی و تا حدودی محمد عبده از متفکران گرایش دوم ، رشید رضا از سخن گویان اصلی گرایش سوم ، حسن النباء و سید قطب و اخوان المسلمین از فعالان گرایش چهارم هستند .
به لحاظ تاریخی ، هر چه به زمان حاضر نزدیک می شویم ، گرایشهای اسلامی اصول گرا بر دیگر جریان های فکری غالب شده آنها را به حاشیه می راند . جهت گیری ضد غربی آن تشدید می شود ، ویژگی مبارز مبارزه جویانه آن آشکارتر می شود و از دولتهای حاکم در جوامع اسلامی فاصله می گیرد . در جریان این تحولات مسئله مهم ، شکست اندیشه های قبلی است که موجب شکل گیری اندیشه های اصول گرا شده است .
الف:گرایش تمدن گرا-غرب گرا:
اولین موج بیداری اسلامی نوگرا از طهطاوی در مصر و خیرالدین پاشا تونسی در تونس آغاز می شود . طهطاوی اندیشه خود را بر این محور استوار می کند که مسلمانان برای ترقی چاره ای جز دستیابی به علم اروپا ندارند . وی اصولا از غرب و عامل استعمار به عنوان عامل عقب ماندگی جوامع اسلامی غافل است . اما در پاسخ به اینکه چرا گرایش وی را گرایش تمدن گرا ـ غرب گرا می نامیم ، باید گفت که طهطاوی در اندیشه ی ترقی اعراب و به طور محدودتر مصر است . خیرالدین تونسی از طهطاوی هم فراتر می رود ، هر چند که بنیادهای اصلی اندیشه ی وی نیز همانند طهطاوی است . او نظرش را بر دو استدلال متکی کرد: نخست آنکه فقه اسلامی اجرای اصلاحات برای تقویت و بهبود زندگی اقتصادی و فرهنگی راقدغن نمی کند و دوم اینکه از آن جا که تمدن اروپا بیشتر بر پایه ی چیزهایی قرار دارد که اسلام در گذشته به آن داده است ،‌این وظیفه ی مسلمانان است که آن را بازگردانند .[18]
به طور کلی ،‌می توان گفت که گرایش تمدن گرا ـ غرب گرا پنج ویژگی دارد : [19]
1.     اصالت و برتری تمدن غرب را پذیرفته بود و مسلمانان را دارای این توانایی می دانست که در سبک فناوری و تمدن غرب موفق اند ، زیرا علم غربی را همان علوم اسلامی می پنداشتند .
2.     هر دو نماینده برجسته این گرایش از مقامات دولتی بود و اخذ تمدن و فناوری غربی و ترقی مسلمانان را وظیفه ی دولت به شما می آوردند . به همین سبب اصولا حرکت آنان یک جنبش توده ای سیاسی نیست و ملت نیز مخاطب اول آن نیست .
3.     روش و منش آنان اصلاح گراست و به دنبال نهادهای سیاسی اجتماعی از تجارب و نهادهای اروپایی اند .
4.     این گروه اصولا به احتمال تضاد اسلام و تمدن اروپایی نمی اندیشند ، زیرا آنان یقین دارند که اساسا تمدن اروپایی برگرفته از اسلام و علوم اروپایی ترجمه ی علوم اسلامی پیشین است .
5.     آنان اندیشه ی وحدت امت اسلام را ندارند . نگرش آنان کاملا محدود به وطن خود است و حتی زمانی که از وطن عربی هم سخن می گویند ، مرادشان همه ممالک عربی زبان نیست ، بلکه دقیقا منظور مشخصی دارند که برای نمونه طهطاوی وطن عربی را مصر می داند .
ب : گرایش تمدن گرا ـ اسلام گرا :
بین این گرایش و گرایش اول اشتراکاتی وجود دارد . در واقع نسل دوم از منادیان بیداری اسلامی را می توان « تمدن گرا ـ اسلام گرا » نامید که چهره ی بارز آن سید جمال الدین اسدآبادی و شیخ محمد عبده است . با این تفاوت که سید جمال به نسل اول نزدیکتر و عبده به نسل سنت گرای پس از خود نزدیکتر است . روح اصلی اصلاح گری سید جمال د رجهان اسلام « تجدد » است . سید به دنبال این است که جهان اسلام و مسلمانان را با دوران جدید ،‌و عوامل شکل گیری آن آشنا کند و شرایطی را فراهم کند که مسلمانان نیز در این دنیای جدید و تمدن آن سهمی به دست آورند و با اتکا به عناصر اصلی آن یعنی علم و عقل و دیگر عناصر آن از جمله نهادهای سیاسی و دموکراتیک بر قدرت خود بیفزایند . در واقع دغدغه ی اصلی سید دغدغه ی هویتی نیست ،‌بلکه این است که چگونه می توان به جهان اسلام قدرت بخشید . [20]
دو هدف اصلی سید جمال ،‌یعنی تحقق وحدت اسلامی و مبارزه با سلطه غرب ، از نقاط تمایز اندیشه ی وی از نحله ی تمدن گرایان عرب گرا بود . در نظر سید ، جهان اسلام کلیتی یکپارچه بود که در صورت انسجام و وحدت آن ، مسلمانان می توانستند در مقابل سلطه ی اروپا مقاومت کنند . سید تمدن و ترقی اروپا در علم و صنعت را به رسمیت می شناخت ، ولی به سلطه ی آن در جهان اسلام هم حساسیت بسیاری داشت و در نتیجه بخش عمده ی توان خود را صرف مبارزه با آن کرد که در این مبارزه گاه مخاطبان وی دولتهای اسلامی بودند و گاه ملل اسلامی و همین امر موجب شد که حرکت سیاسی جنبه ی یک جنبش سیاسی و توده ای را نیز به خود بگیرد .[21]
ج : گرایش اسلام گرایی سنتی :
اسلام گرایان سنتی و متفکر برجسته ی آن ، رشید رضا که در ادامه دهندگان سلفیه هستند ، احیاگری اسلامی را در بازگشت به روش و سیره ی بزرگان اسلام می دانستند . می توان گفت که ناکامی دولتهای اسلامی د رتحقق اندیشه های نحله های پیشین ، در جذب دستاوردهای علمی و سیاسی تمدن نوین و برعکس ، افتادن در دام قهقرایی شدیدتر    « تمدن و ترقی » ، سنت گرایان اسلامی را نسبت به تهدید غرب و از دست رفتن هویت اسلامی ،‌ دچار نگرانی هایی شدیدتری کرد و اسلام گرایی سنتی پاسخی به این نگرانی ها بوده . رشید رضا گر چه به ظاهر نوگراست ، ‌اما نمایانگر پیوندی درونی با سنت گرایی بود ، سلفی گرایی شدید رضا موجب تمرکز افراطی او بر احادیث شد که افزون بر اینکه نشان دهنده ی ماهیت سنتی اندیشه ی اوست ، مانع از دستیابی او به یک جهان بینی گسترده تر شد و همین امر هم او را از اندیشه های وحدت گرایانه ی سید جمال دورتر کرد و گرایشهای ستیزه جواینه وی درباره ی شیعه را ،‌که یادآور ستیزه جویی سلفیه بود ، موجب شد . به هر حال اندیشه ی سیاسی سنت گرای رشید رضا ، به جای تاکید حکومت قانون ،‌آزادی و مشروطه که در اندیشه های نوگرایانه طهطاوی و سید جمال بر آن پافشاری می شد به دنبال بازسازی نظام اسلامی بود که به آن عناصری از آرمان گرایی صدر اسلام که به پیش داوری های دنیوی ، نژادی ، فرقه ای آلوده شده افزوده می شد . [22] رشید رضا معتقد است که غرب برای طی کردن مراحل پیشرفت ، اصولی را به کار گرفت که اسلامی هستند ، حال آن که خود مسلمانان این اصول را رها کرده اند . اگر چه رشید رضا در رهیافت سنت گرایی خود چندان به غرب نپرداخته است ،‌ولی از خط فکری وی معلوم است که رویکردی ستیزه جویانه به غرب دارد و از آن خوش بینی های موجود در گرایش تمدن گرا ـ عرب گرا اثری به چشم نمی خورد .
د : گرایش اسلام گرایی اصول گرا :
ژاک برک در تحلیلی که از اصول گرایی اسلامی دارد « ناتوانی کشورهای اسلامی را در ارائه مدل های متناسب با عصر تکنیک و تمدن در قرن بیستم ، زمینه ساز افراطی شدن آن ها می داند . وی مهم ترین علت درونی را توقف اجتهاد و سرکوب حرکتهای اصلاحی به نام مبارزه با بدعت می داند . » [23]
حسن النباء ، بنیان گذار اخوان المسلمین ، درباره ی اصلاح گران اسلامی چنین نظر می دهد : اسد آبادی فقط یک فریاد هشدار برای مشکلات است و شیخ محمد عبده فقط یک معلم و فیلسوف و رشید رضا فقط یک تاریخ نویس است ، در حالی که اخوان المسلمین به معنی جهاد ، تلاش و کار است و فقط یک پیام نیست . [24]
اخوان المسلمین جنبش سیاسی ـ  مذهبی است . یکی از اعتقادات اساسی اخوان المسلمین        « قدرت توفق ناپذیر اسلام در حل مسائل اجتماعی و سیاسی مسلمین است » که در واقع جوهر اصول گرایی اسلامی است . سید قطب که از نمایندگان برجسته ی فکری اخوان المسلمین است در سیر تحول جنبش بیداری اسلامی کاملا مشهود است . ویژگی مبارزه جویی او و اندیشه های سید قطب نماینگر خلوص گرایی و اصول گرایی او است . سید قطب تمامی جوامع موجود را جاهلی می داند و جوامع اروپایی را اوج جاهلیت مدرن تلقی می کند . وی با تعریف دو واژه ی  « توسعه » و « توسعه نیافتگی » و معرفی معیارهای جدید به پیشرفت و ترقی پرداخت . قطب تاکید می کرد که جامعه ی توسعه یافته جامعه ای نیست که در نقطه ی اوج تولید مادی است ،‌ بلکه جامعه ای توسعه یافته است که تفوق اخلاقی از خود نشان دهد . جامعه ای که از نظر علم و فناوری در اوج است ولی در اخلاقیات در حضیض آن جامعه عقب مانده در حالی که جامعه ای که در اخلاق در رده بالا ولی از نظر علم و تولید مادی در پایین ، آن جامعه پیشرفته است .[25]
نهضت امام خمینی ( ره ) اوج گرایش اصول گرایی اسلامی است که دیگر جنبش های اسلام در سراسر جهان تحت تاثیر موفقیت ایشان در تاسیس جمهوری اسلامی توانا شدند . تفکر و طرح امام خمینی ( ره ) در واقع تلفیقی از هویت و توسعه بود . در حالی که رهبران پیشین جنبش بیداری اسلامی چون سید جمال به دنبال توسعه و تجدد بودند و برخی هم به صورت کمرنگی بر هویت تاکید می کردند . امام خمینی همان گونه که به دنبال احیای هویت اسلامی بودند ، توسعه نیز در گفتمان وی از جایگاه ویژه ای برخوردار بود ، توسعه ای که در چارچوب هویت اسلامی تعریف می شد . نظریه ی سیاسی امام منحصرا در قالب و شکل اسلامی مطرح می شد و همین امر موقعیت و ویژگی ممتازی به امام خمینی د رجنبش اسلام گرایی در جهان اسلام می دهد .[26]
انقلاب اسلامی ایران ، به رهبری امام خمینی ، در تولد و تحرک بسیاری از جنبش های اسلامی در جهان اسلام نقش داشته است . در میان رهبران بیداری اسلامی در جهان عرب ، اندیشه های سیاسی سید قطب تا حدی به اندیشه های امام نزدیک بود . « آیت الله خمینی و سید قطب هر دو راه حل نهایی مسائل را در راهی می دیدند که برای فهم اسلام داشتند . هر دو جهان را به صورت تقابل ما و آنها در نظر می گرفتند . آیت الله خمینی دو قطب این تقابل را مستضعف و مستکبر می نامید و سید قطب آن دو را جاهلیت و اسلام ، هر دو آن دسته از بخش های جهان که نظام اسلامی بر آن حاکم نیست ـ و در اینجا ما می توانیم آن بخش هایی را نیز که رفتار دینی بر آنها حاکم نیست به آن دسته اضافه کنیم ـ قلمرو جاهلیت و استکبار دانسته اند . »[27] در نظر اندیشمندانی چون امام و سید قطب ، اسلام هم دین است و هم دولت و ارزشها والگو های رفتاری غرب  نمی تواند با ارزشهای اسلامی سازگار باشد .
 فصل دوم:مولفه ها و شاخصه های بیداری اسلامی از دیدگاه امام خمینی (ره):
شخصیت امام خمینی ( ره ) :
امام خمینی ( ره ) اندیشه وری ذوالفنون بود که در ساحتهای گوناگون معرفت ، تلاش فکری و عملی پرداخته و آثار ارجمندی در دانش های مختلف از خود به جای گذاشت . نظریه ها و آرای علمی وی د رحوزه فقه ، اصول ، فلسفه ، عرفان ، اخلاق ، سیاست ، تفسیر و مباحث اجتماعی از جایگاه والایی برخوردار است و با توجه به نقش رهبری انقلاب اسلامی و تحول و شگرف سیاسی در ایران و تاسیس نظام جمهوری اسلامی در این کشور و بازتاب گسترده آن در جهان به طور عام ودر جهان اسلام به طور خاص و نقش قابل مطالعه وی در قبول اندیشه و آرای سیاسی و پیدایش دکترین های جدیدی که به گونه ای با عمل و رفتار سیاسی مشارالیه و نظرات وی ارتباط پیدا می کند .
ایشان در مکتب وحی پرورش یافته و قرآن را راهنمای عمل خویش قرار داده اند ، ایشان همچنین برای بازگشت عزت  و سیادت مسلمین کوشش بسیار نموده اند و نهضت امام خمینی از جمله حرکت ها ی اصلاحی است که هم در احیای فکر دینی و هم در اصلاح جامعه ی دینی سهم شایسته ای ایفا کرده است . ایشان در بعد احیای جامعه ی دینی و روی آوری مردم به دین ، با برقراری جمهوری اسلامی به تقویت حیات دینی اهتمام ورزید و برای نایل آمدن به این مقصود به سالم ساز ی نهادهای دینی و ارزش های ضد دینی ، و نیز اجرا و گسترش گزاره ها و آموزه های دینی که سبب شادابی ،‌پویایی ، عزتمندی ، آمادگی و رونق جامعه ی اسلامی است اقدامات بسیاری انجام داده است .
 شجاعت امام در دفاع از آرمان های اسلامی و دفاع از منافع ملی ایران باید به عنوان الگویی شایسته برای همگان و مخصوصا مسئولان نظام در تمامی عرصه های بین المللی بویژه در مجامع عمومی و در برخورد با رسانه های خارجی ، مورد پیروی قرار گیرد . وی شخصیتی بود که به مسلمانان و شیعیان عالم « عزت و سربلندی » و به ملت ایران « شرف و استقلال » بخشید ، و با تکیه بر قدرتی لایزال الهی ،‌ طومار ننگین حکومت استبدادی شاهنشاهی را در هم پیچید ، و حکومتی بر محور ارزشهای انسانی و اسلامی پی ریزی نمود .او به همه ی ملت های اسلامی فهماند که نباید در برابر حکومت های غیر اسلامی و استبدادی سکوت کرد بلکه باید به صحنه آمد و در برابر آنان قیام کرد . آری او در پرتو قیام الهی اش ،‌دین را در ابعاد مختلف ، « احیا » و اندیشه متفکران اسلامی را در زمینه های گوناگون ، « اصلاح » کرد .از این رو باید از او به عنوان یک « محیی و مصلح » نام برد.
امام عزیز بارها این آرمان را مطرح می نمودند ، بنگرید : ما انقلابمان را به تمامی جهان صادر می کنیم ، چرا که انقلاب ما اسلامی است و تا بانگ لا اله الاالله و محمد رسول الله بر تمام جهان طنین نیفکند ، مبارزه هست و تا مبارزه در هر کجای جهان علیه مستکبرین هست ، ما هستیم ، ما از مردم بی پناه لبنان و فلسطین و سایر مردم در مقابل اسرائیل و مستکبران جنایتکار دفاع می کنیم . ما در صدد خشکانیدن ریشه های فاسد صهیونیزم ، سرمایه داری و کمونیزم در جهان هستیم ، ما تصمیم گرفته ایم به لطف و عنایت خداوند بزرگ نظام هایی را که بر این سه پایه استوار گردیده اند ، نابود کنیم و نظام اسلام رسول الله ( ص ) را در جهان استکبار ترویج نماییم و دیر یا زود ملت های در بند شاهد و نظاره گر آن خواهند بود . لذا از سخنان این امام عزیز متوجه این مطلب می شویم که ایشان و انقلابشان محدود به مرز جغرافیایی و سرزمینی یا محدود به ملت خاصی نمی باشد ، زیرا ایشان به دلیل موقعیت مذهبی خود مرجعیت شیعه نمی توانستند محدود در مرز جغرافیایی باشند زیرا پایگاه مرجعیت ، رهبران روحانی را به مردان فرا ملی تبدیل می کند که همواره مورد رجوع همه مسلمانان در همه نقاط دنیا می باشند .
بنابراین شخصییت انقلابی امام همه مسلمانان دردمندجهان ومبارزان شیعه راوا داشته بودکه همه ارمان خویش رایک سره دروجودش می دیدند . از این جهت نهضت ها و حرکت ها و جنبش های رهایی بخش و مذهبی و مبارزان جهان اسلام پیوندهایی را با امام خمینی برقرار کردند تا ایشان را سرمشق و الگوی راه و هدف خود در برابر ابر قدرتهای مستکبر جهانی قرار دهند . [28]
جایگاه و نقش امام در اندیشه متفکران اسلامی:
در دومین روز از همایش بیداری  اسلامی در تهران،اندیشمندان جهان اسلام بیداری اسلامی را مرهون انقلاب اسلامی دانسته و تأکید کردند که امروز روح امام خمینی(ره)در کالبد خیزش ما و قیام های اسلامی دمیده شده است.
 مرتضی پویا:
اندیشمند مسلمان پاکستانی در کمیسیون چشم انداز وافق های پیش روی بیداری اسلامی به تلاش آمریکا برای ممانعت از گسترش انقلاب اسلامی ایران به دیگر کشورها اشاره کرد و گفت:اکنون انقلاب اسلامی ،تأثیراتی در جهان ایجاد کرده که نمونه واضح آن بیداری اسلامی است و پیش از آن نیز حزب الله و حماس از انقلاب اسلامی ایران الگو گرفتند.
علی ناصر محمد:
رئیس جمهور سابق یمن هم در سخنانی در همایش بیداری اسلامی با اشاره به قیام مردم در منطقه گفت:این قیام ها همان تراوش های انقلاب اسلامی ایران توسط حضرت امام(ره) است که اکنون به بهار جهان عرب شهرت یافته است.
مهدی الدوری:
نماینده پارلمان عراق طی سخنانی در این همایش گفت:بیداری اسلامی امروز در مقابل سلطه غرب ایستاده است تا آنان همانند دهه های گذشته نتوانند خواسته های خود را به ملتها دیکته کنند.
خانم الدوری :
امروز روح امام خمینی،آیت الله محمدباقر صدر و محمدصادق صدر در کالبد حرکتهای مقاومت اسلامی منطقه دمیده شده است و بر همین اساس سلطه گران با ناکامی در مقابل مقاومت ملت های مسلمان به تفرقه افکنی میان شیعه و سنی روی می آوردند. و شخصیت ها و اندیشمندان جهان اسلام باید بر این وحدت میان امت اسلام و هوشیاری نسبت به دسیسه های نظام سلطه برای منحرف کردن قیام ها تأکید ورزند.
دکتر غیاث الدین صدیقی:
متفکر آزاد اندیش انگلیسی و عضو پارلمان مسلمان انگلستان می گوید: شخصیت امام (ره)تأثیر عمیقی بر دنیای جدید و به خصوص بر امت  اسلامی داشته است.مدتها بود که ما رهبری نداشتیم که آنچه را می گفت تأثیر داشته باشد. به نظر من این مهم ترین خصوصیت امام خمینی(ره)بود،مردم احساس می کردند که هر آنچه ایشان انجام می دادند،هیچ دلیلی جز برای عزت اسلام و کیان اسلامی نداشت.این مهم ترین دستاورد و ویژگی شخصیت او بود.در جامعه اسلامی خیلی معمول شده است که هر گاه چیزی مطابق معمول و خوب پیش نرود مردم می گویند: (ما یک خمینی لازم داریم)او نوعی استاندارد اخلاقی و رهبری در جامعه مسلمانان بنیان نهاده است و هر کسی که می خواهد برای خود کسی بشود،باید خصوصیت امام خمینی(ره) را داشته باشد.
پروفسور محمدحسین هدی اندیشمند مسلمان مقیم اتریش:
نهضت موفقیت آمیز امام خمینی(ره)در ذات خود یک انقلاب فرهنگی جامع و فراگیر را علیه غرب و ارزش های آنان در برداشت مثال ایران مجددا نشان داد که تصورات غرب،مبنی بر اینکه فرهنگ های خارج از جغرافیای اروپا و امریکابا ماشین و آسمان خراش،ارزشهای غربی را نیز خواهند پذیرفت،باطل و گمراه کننده بوده و امام خمینی بیدارگر همه موحدان درعصر ماست که احیای دین و معنویت مدیون امام خمینی و یاران انقلاب اسلامی است.
آقای احمد هوبر از اندیشمندان مسلمان اهل سوئیس:
هنگامی که من به مطالعه درباره امام خمینی پرداختم ،به طرز عجیبی شگفت زده شدم،چرا که امام خمینی اولین رهبر مذهبی در قرن ماست که انقلابی را بوجود اوردکه همزمان سه وجهه مذهبی ،سیاسی و فرهنگی را در خود جمع کرده بوده تمام انقلابیون قرن ما نظیر لنین،آدولف هیتلر و موسولینی !یک انقلاب سیاسی و اجتماعی را به وجود آوردند،اما چون آنان بویی از مذهب نبرده بودند راه وروش هایشان امروز کهنه شده و طرفدارانشان به پایان خط رسیده اند ولی امام خمینی اولین رهبر مذهبی است که دین و سیاست و فرهنگ را یک جا به کار گرفته و به همین دلیل نیز ادامه خواهد یافت.
من در شخصیت منحصر به فرد امام می دانم که اونه تنها از ارزشها بزرگ اخلاقی – انسانی و ایمان عمیق مذهبی برخورداربود بلکه عالمی دانشمند و فقیهی آگاه از مسایل جاری بودو در زمینه های سیاست و دانش اجتماعی اطلاعات وسیعی داشت،زیرا بدون این دانشها یک عالم مذهبی به دور از اطلاعات گسترده جهان امروز نمی تواند چنین قدرت نمایی کرده و هیولای وحشتناکی را که به نمایندگی از آمریکا در ایران حکومت می کرد به زیر بکشد.
کیفیت وماهیت حکومت اسلامی از منظر امام خمینی(ره):
مطلب مورد نظر این است که نظامی که مخالف نظام اسلام است در همه چیز،هم فرهنگش بر خلاف نظام است ،هم ارتشش و هم اقتصادش و هم سیاستش بایستی منقلب شود و نظام اسلامی تحقق پیدا کند.پس از اینکه نظام اسلامی تحقق پیدا کرد،آن وقت مجلس هست ، وکلای مجلس هست،تمام اینها هست ما می خواهیم همه احکام اسلامی را جاری کنیم،همه دستورات قرآن را جاری کنیم و حکومتی اسلامی و قرآنی داشته باشیم و الگو و سرآمد کشورهای اسلامی جهان باشیم و اسلام را به بهترین نحو به جهان منتشر کنیم.شکل حکومت ما ،جمهوری اسلامی است.جمهوری به معنای اینکه متکی به آرای اکثریت است و اسلامی برای اینکه متکی به قانون اسلام است و دیگر حکومتها این طور نیستندکه تکیه بر قانون اسلام داشته باشند و هدفهای ما با هدفهای حکومتهای غیر اسلامی مختلف است.مامتکی به اسلام هستیم و برتوحید ،و آنها مخالف با هر دو آنها هستند،احکام ما احکام اسلام است و انها اسلام را نمی پذیرند،و لذا ما به آنها نه تنها علاقه مند نیستیم که همکاری هم نخواهیم داشت.
نظر امام خمینی (ره)درباره کیفیت و ماهیت حکومتهای عربی:
نظرمن نسبت به دول عربی،نظرخوبی نیست،دولتهای عربی نتوانسته اند استقلال خودشان را حفظ کنندونتوانسته اند یک وحدتی بین خودشان ایجاد نمایند که اسرائیل را از بین ببرند.اختلافات بین خودشان و خیانت بعضی از سران دولتهای عربی باعث این شده است که صهیونیستها در آنجا باشند و خودشان را تثبیت کنند و اخیرا هم متأسفانه رئیس مصر این کار را دارد انجام میدهد. البته ممکن است بعضیها نسبتا بد نباشند،لکن روی هم رفته نتوانسته اند یک اتحادی بین خودشان ایجاد کنند که به واسطه آن اتحاد ،هم از استعمار نجات پیدا کنندو هم از اذناب استعمار که از آن جمله اسرائیل  است و اما نسبت به ملت عرب ،همه برادر ما هستند و ما با آنها مثل برادر رفتار می کنیم و از آنان حمایت می کنیم.
بیداری اسلامی در کلام امام خمینی ( ره ) :
امام خمینی ( ره ) :بیدرای ملت ها ، رمز پیروزی است. باید کاری کرد که ملت ها هر جا که هستند ، ملت ها بفهمند تکلیف خودشان را ،‌ اگر بخواهید و بخواهند و دانشمندها بخواهند و علماء همه بلاد اسلامی و دانشگاه های همه بلاد اسلامی بخواهند مشکل اسلام و ممالک اسلامی حل شود ،‌ باید مردم را بیدار کنند ، این مردمی که با تبلیغات چند صد ساله ، به آنها باورانده بودند که نمی شود با آمریکا یا با شوروی مخالفت کرد و الان هم باور ملت های دیگری هست . باید این ها را به ایشان فهماند که می شود . مهمترین دلیل بر این که یک امری ممکن است وقوع اوست و این امر واقع شد در ایران ، دولت های دیگر ، ملت های دیگر گمان نکنند که ایران از آنها عُدِّه یا عِدّه بیشتر داشت خیر ، شاید در عشایر عراق بیشتر از ایران اسلحه باشد ، لکن مغزهای این ها را به واسطه تبلیغات دامنه واری که شده است شست و شو کرده اند و از اسلام مایوس کرده اند . و این مغز ها را پرکرده اند از این که با این قدرت ها نمی شود طرف شد .
 این از چیزهایی است که با تبلیغات خود آنها و عمّال در داخل ممالک تحقق پیدا کرده است .  باید آنهایی که در همه ی ممالک هستند ، آنهایی که دلشان برای ملت ها می تپد ، آنهایی  که به اسلام اعتقاد دارند و برای اسلام می خواهند خدمت کنند ، هر کدام در محل خودشان ،‌ملت خودشان را بیدار کنند ، تا ملت ، خودشان را که گم کرده اند پیدا کنند . ملت ها خودشان را گم کرده اند ، هر چه در ذهنشان وارد می شود ،‌ این است که نمی شود با این قدرت ها طرف شد ، باید از مغز ملت ها این « نمی شود ها » را بیرون کرد و به جای آن ، « می شود ها » را گذاشت . باید ملت را بیدار کرد تا بخواهند . ملت ما هم قبل از بیست سال ، خواب بود ، توجه نداشت .
از بیست سال به این طرف هی گفتند ، گویندگان گفتند ، علماء گفتند، دانشگاهی ها گفتند ، کم کم رسید به تظاهرات ،‌کم کم رسید به ریختن در خیابان ها ،‌کم کم رسید به « الله اکبر » . قدرت بزرگ شیطانی د رمقابل « الله اکبر » نتوانست بماند . بنابراین ملت ها از دولت های خودشان بخواهند که تسلیم شوند ، برای برداشتن این قدرتها و دولت ها باید ملت ها قیام کنند . قیامی که در پرتو ایمان باشد . ملت ها باید با قوت ایمان خودشان در برابر قدرت ها بایستند . [29]
ما به قوت ایمان که در شعب ما حاصل شد ، با آن قوت ایمان با این قدرت ها مخالفت کردیم و الحمدلله پیروز شدیم و دست همه ابر قدرت ها را کوتاه کردیم .
ملتهای مسلمان باید از فداکاری مجاهدین اسلام در راه استقلال و آزادی و اهداف مقدسه اسلام بزرگ الگو بگیرند و با پیوستن به هم سد استعمار و استثمار را بشکنند و پیش به سوی آزادی و زندگی انسانی بروند . انقلاب ایران ، الگوی مبارزه با سلطه شیطان و راهنمای ملل اسلامی بوده و پیامد انقلاب های رهایی بخش و نهضت های اصیل ملت های بارز جهان است . امید است انقلاب اسلامی ملت ما و پیروزی عظیم آن بر دشمنان اسلام و مملکت ، راهنمایی برای سایر ملل ستمدیده و تحت سلطه قرار گیرد و با اتحاد و همبستگی ، شر همه سلطه گران و بخصوص آمریکا این دشمن بزرگ را از خود کوتاه نموده و در تحت تعالیم مقدسه اسلام ، عظمت از دست رفته خود را بازیابد . انشاالله .[30]
عوامل بیداری ملت های در کلام امام خمینی ( ره ) :
نکته ای که مورد تاکید امام راحل ( ره ) بود بیداری ملت ها ی مستضعف و مسلمانانی که تحت ستم در گرو مطرح کردن این آرمان بلند است که در بیداری ملت ها قدم اول رسیدن به آن هدف اساسی است . گروهی گمان می کنند که « چون ما قدرت حاکم کردن اسلام وعدالت را در جهان نداریم ، پس وظیفه ای هم در این زمینه بر عهده نداریم » غافل از اینکه انبیاء الهی نیز آرمان هایی را مطرح نمودند که خود قادر به تحقق آن در عصر و زمان خودشان نبودند ، امام با بیانی روشن این شبهه را پاسخ می دهند . بنابراین ایشان می فرمایند : هدف ما از بیداری ملت ها گسترش اسلام ، آدم سازی ست و نه کشور گشایی . امام راحل ( ره ) دو اصل مهم را عامل بیداری ملت ها می دانند :
الف:بازگشت به خود:
دراین راستا ، « بازگشت به خود » یکی از اصلی ترین فریادهای امام در جهان اسلام بود . اینکه مسلمانان دریابند که همه چیز دارند و برای ترقی مادی و معنوی نیازی به بیگانگان ندارند ،‌ملت های اسلامی از خود باختگی به درآیند و تحقق سعادت خود را بر خلاف غربیها بازگشت به اسلام و تمدن و فرهنگ اسلامی بدانند .
ایشان می فرمایند : به خود آیید و شخصیت اسلامی خود را بیابید ، زیر بار ظلم نروید و هشیارانه نقشه های شوم جهان خواران بین المللی را که در راس آن ها آمریکاست افشاء کنید . لذا سعی و تلاش خود را در بیدار کردن ملت ها مصروف ساخته که اگر آن ها بیدار شوند ، می توانند یا دولت ها را تابع خود نمایند یا این موانع را از میان بردارند .
امام عزیز می فرمایند که غلبه بر مستکبران قدم اولش اتحاد مسلمین تحت یک پرچم و یک شعار است و اگر چنین اتحادی صورت گیرد ، قدرتی ما فوق قدرتها در جهان قد علم خواهد کرد و مستکبران را از صحنه خارج خواهد نمود .
ب : عرضه اسلام بی کم و کاست :
از دیدگاه امام راحل (ره ) عامل و رمز بیداری ملت ها و معرفی اصول انقلاب اسلامی در جهان در « عرضه ی اسلام آن طور که هست » می باشد . این توصیه امام را باید مهمترین عوامل موفقیت در این زمینه دانست . در شرایطی که در طی قرون متمادی اسلام و احکام آن دستخوش تحریف ها و کج اندیشی ها و افراطی ها و تفریطی ها گشته و به عنوان مکتبی که به تاریخ تعلق دارد و امروز در انزوای کامل به سر می برد به طوری که در امور سیاسی و اجتماعی دخالت نمی کند و نسبت به سرنوشت ملت ها بی تفاوت است ، معرفی شده بود ، قیام و نهضت امام و توصیه آن حضرت مبنی بر معرفی اسلام آن طور که هست ، معنا و مفهوم واقعی خود را پیدا می کند و روشن می شود که اگر شما متاعتان را آن طوری که هست عرضه کنید همه از شما می پذیرند . متاع خوب را همه می پذیرند و متاع ما خوب است ، مگر اینکه خودمان خرابش کنیم . متاع قرآن است ، اسلام است و .... متاع بزرگمان را آن طوری که هست به عالم عرضه کنیم . پس هرگاه توانستیم که متاع بزرگمان را یعنی قرآن و اسلام واقعی را به سراسر جهان آن طور که هست عرضه کنیم به ملت های جهان اسلام عرضه کنیم پس می توانیم در این ملت ها بزرگان و جوانانی را بسازیم که باعث بیداری و زمینه ساز بیداری در جهان اسلام شود .
راهکارهای بیداری اسلامی در کلام امام خمینی(ره):
امام فقید از اینکه انقلابمان را نتوانستیم به ملت های جهان معرفی کنیم ، گله مند بوده و معتقد بودند که این همه نفوذ ایران در میان ملت ها ، به خاطر اسلام بوده و ما در تبلیغاتمان بسیار ضعیف عمل کردیم . از این رو راه های گوناگونی را برای بیداری ملت ها فراراه ما نهاده اند :
الف :‌تبیین اسلام ناب توسط حوزه های علمیه :
ایشان حوزه های علمیه و علمای اسلام را مسئول اصلی معرفی انقلاب اسلامی به جهانیان می داشتند ، به طوری که معتقد بودند اگر امتیاز اسلام ناب محمدی ( ص ) از اسلام آمریکایی و اسلام مقدس نماهای متحجر و سرمایه داران خدا نشناس و مرفهین بی درد روشن شده بود و اگر حوزه های علمیه این واجب مهم سیاسی را که ممکن نیست در یک مکتب دو تفکر متضاد و رو در رو وجود داشته باشد ، برای مردم تبیین نموده بودند ، چه بسا این همه خسارت بر ما وارد نمی شد[31] .
ب : اعزام مبلغان غیر رسمی :
امام امت چون خط ملت ها را جدای از دولت ها می دانستند معتقد بودند که : « باید اساس را مردم و فکر مردم قرار داد و به فکر مردم بود ، نه دولت ها » و برای رسیدن به این منظور باید علاوه بر سفرهای رسمی ، سفرهای غیر رسمی هم بنماییم تا دنیا را بیدار کنیم .... تنها در سفرهای غیر رسمی است که درست می توانید با مردم عادی کوچه و بازار تماس بگیرید و آن ها را روشن کنید[32] .
ج :دعوت از متفکران و آزاد اندیشان جهان :
دعوت از علماء‌و آزاد اندیشان کشورهای مختلف یکی از راه های معرفی انقلاب اسلامی در جهان و خنثی کردن تبلیغات دشمن و در نتیجه بیدار نمودن ملت ها توسط آنان است[33] . بنابراین باید زمینه حضور جوانان روشن اندیش و دانشجویان و فرهنگیان را از کشورهای مختلف فراهم نماییم ،‌چه بسا که موفقیتمان بیشتر خواهد بود .
د :‌بهره گیری از صنعت توریسم :
امروزه صنعت توریسم در جهان ، با اهدافی اقتصادی وسیله ای برای تفریح و گردش افراد متمول و گاهی هم وسیله جاسوسی شده است.نظام اسلامی می تواند با اهدافی فراتر از این بیندیشد و بدین وسیله که هم از نیروهای معتقد و متعهد انقلابی خود برای اعزام به کشورهای مختلف و ارتباط با مردم آن کشورها بهره بگیریم و هم از حضور خارجیان در شهرهای کشورمان ، به طوری که علاوه بر آشنا کردن آنان به آثار باستانی و تاریخی و مذهبی ،‌برای معرفی انقلاب و مکتبمان نیز استفاده کنیم.
ح : وزارت امور خارجه :
وزارت امور خارجه ارگانی است رسمی برای ایجاد ارتباط با کشورهای مختلف و فراهم کردن زمینه همکاری های دوجانبه در زمینه های گوناگون . امام بزرگوار حساسیت ویژه ای به این وزارتخانه و سفارتخانه های تابعه داشتند و همواره مراقب بودند که عزت و کرامت جمهوری اسلامی در پای رفت و آمدهای سیاسی و زد و بندهای ابر قدرتها در قالب سازمان های بین المللی قربانی شود . و در عین حال به معرفی انقلاب اسلامی و خنثی نمودن توطئه های دشمنان توسط سفارتخانه ها تاکید داشتند[34] .
خ : کنگره ی عظیم حج :
امام راحل ( ره ) فرصت حج را از بهترین و استثنایی ترین فرصت ها برای هدف والای خویس ( بیداری ملت ها ) می دانست و تمام سعی و تلاش خود را در این جهت مصروف می داشت .
امام ضمن دعوت حجاج بیت الله الحرام به برائت از مشرکین ، از آنان انتظار داشت که : « با رفتار شایسته و اخلاق اسلامی و انقلابی خود نظر همگان را جلب کرده و چهره ی انقلاب اسلامی را آن گونه که هست به نمایش ملت ها ی جهان بگذارند و توجه آنان را با برخوردهای برادرانه و محبت آمیز به انقلاب بزرگ ایران جلب نمایند و عملا تبلیغات فاسد مغرضانه بوقهای تبلیغاتی را خنثی نمایند[35] .
د : تشکیل بسیج مستضعفان در جهان :
بسیج تشکیلی بود که آثار و برکات آن در جمهوری اسلامی ایران در عرصه های مختلف نمایان شد . اگر پیروزی انقلاب و خنثی شدن توطئه ها در بسیاری از صحنه ها مرهون « بسیج » بود این ابزار مهم می تواند در جهان امروز بر علیه مستکبران مورد استفاده قرار گیرد .
حضرت امام ( ره ) معتقد بودند که :‌« باید بسیجیان جهان اسلام در فکر ایجاد حکومت بزرگ اسلامی باشند و این شدنی است چرا که بسیج تنها منحصر به ایران نیست ، باید هسته های مقاومت را در تمامی جهان بوجود آورد و در مقابل شرق و غرب ایستاد ....[36]» امت اسلامی در خارج از ایران ، برکات بسیج و حزب الله را در لبنان و فلسطین در برابر صهیونیزم نیز نظاره گر بوده اند . امام فقید آن قدر به بسیج معتقد بودند که می فرمودند : « مسئولین تنها به پشتوانه شماست که می توانند به تمامی تشنگان حقیقت و صداقت اثبات کنند که بدون امریکا و صهیونیزم می شود به زندگی مسالمت آمیز ،‌توأم با صلح و آزادی رسید[37]» .
ذ : اعزام ورزشکاران :
ورزشکاران به لحاظ صحنه فعالیتشان به کشورهای خارجی سفر می کنند . امام عزیز از آنان می خواست که از این فرصتی که نظام اسلامی در اختیار آنان گذاشته ،‌در جهت معرفی انقلاب و اخلاق متعالی اسلام بهره گیرند و هدف ،‌تنها پیروزی در مسابقات ورزشی نباشد ، ولو به قیمت زیر پا نهادن ارزشهای اخلاقی و انسانی . نکته ای که امام بزرگوار بر آن سفارش می فرمودند :
« یکی از وجه صدورش ( صدور انقلاب ) همین شما جوان ها هستید که در سایر کشورها می روید و جمعیت های زیادی به تماشای شما می آیند ، به تماشای قدرتهای شما می آیند . باید طوری بکنید که این جمعیت های زیاد را دعوت کنید عملا به اسلام ، در اعمالتان ، در رفتارتان ، در کردارتان طوری باشید که نمونه باشید برای جمهوری اسلامی تا سایر ممالک اسلامی و غیر اسلامی از شما الگو بگیرند . آری عزیزان امام عزیزمان با بیان این راه کارها سعی و تلاش برای بیداری ملت های به خواب خفته دارندو بانگ بیداری را به همه ملت ها توسط این عوامل می زنند تا ملت ها به خودشان آیند و روزی نه چندان دور به هدف نهایی خود که بیداری جهانی و خیزش همگانی جهان اسلام در برابر کفار و استکبار است برسند .
 
نتیجه:
 
یک عامل اساسی دراین که مسلمانان توانسته اند در مدت کوتاهی برملل ونحل،مذاهب وادیان دیگرودشمنان خویش قالب گردند ودرقلمرو وسیع فرهنگ،این جهان بینی واعتقاد واحد راحاکم کنند بیداری آنهادر برابرنقش های شوم دشمنانشان است.لذا مسلمانان درجهان معاصر،بعدازچند قرن انحطاط وفراموشی واستعمار بیگانگان فرصتی یافته اند که دوباره قدعلم کنندوبااستفاده ازتجربیات گذشته وباروی آوردن به تعالیم نجات بخش اسلام دروهله ی اول به حقوق ازدست رفته خود دست یابند وآن را استیفاء نمایند،ودروهله ی دوم به حاکمیت واظهار کامل دین خداواسلام ناب برسند.اینک درحال حاضرجهان اسلام بابیداری همه جانبه مواجه است واین خودبه خود به خصومت،دشمنی وجنگ جهان عرب واسلام منجرگردیده است.
 منابع:
1.       قران کریم
2.      مهیار ،رضا ،فرهنگ عربی به فارسی دانشیار ،
3.      فروتن، مجید ، فرهنگ فارسی دو جلدی ،‌جلد 1 ،
4.      نجفی، موسی، انقلاب فرامدرن ، -موئسسه فرهنگی نظر1387
5.      ندوسی، ابولحسن -بیداری اسلامی ،چلد دوم -1380
6.      آیتی، محمد ابراهیم ،تاریخ پیامبراسلام‌ ،چ184
7.      ورعی، سیدجواد ،احیای تفکراسلامی،انتشارات عروج1378
 
8.      کاشفی، محمدرضا، تاریخ و فرهنگ و تمدن اسلامی (2 ) ، ، چاپ اول تابستان 1384 ،انتشارات مرکزجهانی علوم اسلامی
9.      حسینی، محمد رسول ،وحدت اسلامی  ، ، چاپ اول 1388 ، صص 214 و 215
10.  مجموعه مقالات دومین کنگره بین المللی امام خمینی،جلد3 خرداد1377
11.  صحیفه نور،جلد8،11،15،19،21
12.  ولایتی ،علی ، فرهنگ و تمدن اسلامی ، ، سال 1384
13.                          حنفی، حسن ، الاصولیه الاسلامیه ، قاهره ، مکتبه مدبولی
14.  اسدآبادی، سید جمال الدین ،‌مجموعه ی رسائل و مقالات ، کوشش سید هادی خسروشاهی ، انتشارات کلبه ی شروق 1381
15.  سارا شریعتی ( بنیاد گرایی و روایتی معقول از چپ اسلامی  ) ‌روزنامه ایران شنبه 26 / 5 / 81 ، و یکشنبه 27 / 5 / 81
16.  بهمن آقایی و خسرو صفوی ، اخوان المسلمین ، تهران ، نشر رسام ، 136
17.  فرهنگ رجایی ، پدیده ی جهانی شدن وضعیت بشری و تمدن اطلاعاتی ،‌ترجمه عبدالحسین آذرنگ ، نش رآگاه ،‌1380
18.  فصلنامه خبری طلیعه ( واحد مشهد ) ، شماره 16 ، بهاره 90
 
[1] - سوره ی یس ، آیه ی 70
[2] - تاریخ و فرهنگ و تمدن اسلامی ، محمد رضا کاشفی سال چاپ 1384 ، ص217
3 – فرهنگ عربی به فارسی دانشیار ، نوشته رضا مهیارص223
[4] - فرهنگ فارسی دو جلدی ،‌جلد 1 ،‌نوشته مهندس مجید فروتن ص641
[5] - بیداری اسلامی ص226
[6] - بیداری اسلامی ص 230
3-همان-ص230-231
 [8] -امام خمینی واحیای تفکراسلامی ص274-275
[9] - سوره انفال ، آیه 2
[10] - سوره ی برائت ، آیه 73
[11] - سوره نساء ، آیه 74
[12] - تاریخ و فرهنگ و تمدن اسلامی (2 ) ، محمدرضا کاشفی  ، ص 218
[13] - وحدت اسلامی  ، محمد رسول حسینی ، چاپ اول، صص 214 و 215
[14] - سوره ی مائده ، آیه 51
[15] - سوره ممتحنه ، آیه 1
[16] - دکترعلی ولایتی ص218-219
[17] - به نقل از فرهنگ رجایی ، اندیشه سیاسی معاصر در جهان عرب
هر دو برگرفته از کتاب « دکتر علی ولایتی » بخش دهم ،‌صفحه 218 و 219
[18] - فرهنگ و تمدن اسلامی ، دکتر ولایتی ، سال ، ص 218
[19] - حسن حنفی ، الاصولیه الاسلامیه ، قاهره ، مکتبه مدبولی ، ص 20
[20] - سید جمال الدین اسدآبادی ،‌مجموعه ی رسائل و مقالات ، کوشش سید هادی خسروشاهی ، ص 132 -134
[21] - همان ،‌ص 121
[22] - فرهنگ وتمدن اسلامی،دکترعلی ولایتی ص 220-221
[23] - سارا شریعتی ( بنیاد گرایی و روایتی معقول از چپ اسلامی  ) ‌روزنامه ایران شنبه 26 / 5 / 81 ، و یکشنبه 27 / 5 / 81 ، ص 8
[24]  - اخوان المسلمین ، بهمن اقایی وخسروصفوی، ص 21
25-فرهنگ وتمدن اسلامی، ص 222
[26]  - فرهنگ وتمدن اسلامی -دکترعلی ولایتی ، ص 105 ،‌109
[27] - فرهنگ رجایی ، پدیده ی جهانی شدن وضعیت بشری و تمدن اطلاعاتی ،‌ترجمه عبدالحسین آذرنگ ، ص 69
[28]  - مجموعه مقالات  دومین کنگره بین المللی امام خمینی ( جلد 3 ) ، ص 9 - 20
[29] - فصلنامه خبری طلیعه ( واحد مشهد ) ، شماره 16 ، بهاره 90
[30]  - ادامه فصلنامه ی خبری طلیعه ( واحد مشهد )
[31] -صحیفه نور،ج21،ص8.
[32] -همان،ص190.
[33] -همان،ج8،ص190.
[34] -همان،ج11،ص130.
[35] -همان،ج19،ص45.
[36] -همان،ج21،ص53.
[37] -همان.http://blogs.zdnet.com/microsoft/?p=1822
[ دوشنبه بیست و یکم بهمن 1392 ] [ 3:37 ] [ بهروز علمی مریان ]
.: Weblog Themes By Iran Skin :.

درباره وبلاگ

بهروز علمی مریان کارشناس ارشد مدیریت آموزشی
آموزگار عشایری وییلاقی استان گیلان،شهرستان تالش - مجتمع شهید صادق فایزی،مدرس دانشگاه
"راز موفقیت در صبر و پشتکار و توکل بر خدا است."
اللهم عجل لولیک الفرج
چهار راه برای رسیدن به آرامش:
1-نگاه کردن به عقب و تشکر از خدا
2.نگاه کردن به جلو و اعتماد به خدا
3.نگاه کردن به اطراف و خدمت به خدا
4.نگاه کردن به درون و پیدا کردن خدا
-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-
سامانه پیام کوتاه:50002010334060
رایانامه:behroozelmi875@mihanmail.ir
شماره تماس:09383396291
امکانات وب




كد تغيير شكل موس

كد موسيقي براي وبلاگ

فال حافظ


فال انبیاء



.


Google

در اين وبلاگ
در كل اينترنت


استخاره با قرآن کریم
دریافت کد استخاره آنلاین







خرید شارژ ایرانسل، خرید شارژ همراه اول و خرید شارژ تالیا خطاطي نستعليق آنلاين